Amerika merkezli finansal hizmetler şirketi FIS, gerçek zamanlı ödeme trendlerini ele aldığı “Flavors of Fast” raporunun 7. sürümünü yayımladı. 

İlk sürümü 2014 yılında yayımlanan raporun o dönem incelediği 14 gerçek zamanlı ödeme şeması bu yıl 56’ya çıkmış durumda. Dijital ödemelerin artması, daha hızlı altyapıların ortaya çıkması ve işletmelerin bu alana yönelik daha fazla inovasyonu desteklemesiyle birlikte FIS, bu yıl gerçek zamanlı ödeme trendlerini daha detaylı bir şekilde ele alıyor.

Hazırladığı raporda finansal hizmetler sektörüne yönelik kritik içgörülere yer veren FIS, gerçek zamanlı ödemeler adına gelecekte neler beklememiz gerektiğine de detaylı bir şekilde yer veriyor. Raporda öne çıkan başlıklardan bazılar şöyle:

Pandemi dijital ödemelere geçişi hızlandırdı, etkisi kalıcı olacak. Küresel salgın insanlarla etkileşime girme biçiminden nasıl ödeme yapıldığına kadar birçok şeyi değiştirdi. FIS Başkan Yardımcısı Aaman Cheema ve FIS CTO’su William Wied’in raporda yer verilen içgörüleri bu süreçte hızlanan dijitalleşmenin kalıcı olacağı yönünde. Özellikle bireylerin fiziksel etkileşime yönelik farkındalıkların artması dijital ödemelerdeki bu değişimin kalıcı olmasında büyük bir rol oynayacak.

Gerçek zamanlı ödeme sistemlerinin hızı evriliyor. Gerçek zamanlı ödemelere yönelik artan adaptasyon ve bu tür ödeme altyapılarının gelişimi bambaşka bir noktaya evriliyor. Avustralya’daki Yeni Ödemeler Platformu’nun 1 yıl içinde yüzde 277 büyümesini örnek olarak gösteren Cheema, sadece 2019 yılında Çin’de 16 milyardan fazla gerçek zamanlı ödeme işleminin gerçekleştiğini vurguluyor. Cheema, bu bağlamda blokzinciri teknolojisiyle birilikte CBDC’lerin bankalara şeffaflık, güvenlik ve takip mekanizması sağlayabileceğini de belirtmeden geçmiyor.

Gerçek zamanlı ödemeler için para kazanma (monetization) fırsatları artıyor. Gerçek zamanlı ödemeler hızlı yükselişi şirketler ve bireyler için para kazanama fırsatlarını da artırdı. Özellikle “gig economy” olarak tabir edilen düzenli bir gelire sahip olmayan çalışanlar gerçek zamanlı ödemelerin gelişimi sayesinde ödemelerini çok daha hızlı alabiliyorlar.

Siber güvenlik saldırıları ve veri gizliliği düzenlemeleri, eskimiş ödeme sistemlerindeki zayıflıkları açığa çıkardı. Wied geleneksel güvemlik uygulamalarının kullanıcı kilik bilgileri, paraloları, uygulama güvenlik açıkları, kötü amaçlı yazılımlar, sosyal mühendislik ve içeriden gelen tehditler gibi güvenlik açıklarına odaklandığını ancak güvenlik ihlali dalgasını engellemekte büyük ölçüde başarısız olduğunu söylüyor.

2019’un ilk yarısında çoğunluğu finansal sektörüyle ilişkili olmak üzere veri açıkları 4.1 milyon kayıtın açığa çıkmasına neden oldu. Gartner 2022 yılında dünya çapında siber güvenlik harcamalarının 134 milyar dolara çıkmasını planlıyor. Ancak tüm bu yatırımlara rağmen Wied farklı veya güncel olmayan ödeme sağlayıcılarının hala yeterli korumaya sahip olmayabileceğini söylüyor.

BigTech şirketleri finans ürünlerini finans kurumlarına bırakacak. Geçtiğimiz birkaç yıl boyunca büyük teknoloji şirketlerinin finansal hizmet ürünlerine yöneldiğine şahit olduk. Cheema, BigTech’in müşteri ilişkisi, deneyimi, aktivitesi ve satın alma davranışlarına odaklanmaya devam edeceğini, ancak bir distribütör olarak kalacaklarını ve asıl finansal ürünleri geliştirmeye finans kurumlarına bırakacaklarına inanıyor.

Yapay Zekanın ödemelerdeki iki temel amacı. Wied’e göre yapay zeka teknolojilerinin ödemeler sektöründe iki temel amacı olacak: Kullanıcı davranışlarını tahmin etmek ve ödeme hizmetlerini optimize etmek için tavsiyelerde bulunmak. Wied bu konuda yapay zekanın veri analizi yeteneklerinin kilit rol oynayacağını düşünüyor.

Aktif ödeme ağı sayısı 56’ya yükseldi, Türkiye’nin verileri dikkat çekiyor

FIS’in gerçek zamanlı ödemelere yönelik hazırladığı raporda dikkat çeken bazı rakamlar ise şöyle:

  • Macaristan ve Vietnam’ın da katılmasıyla dünyada gerçek zamanlı ödeme ağına sahip ülke sayısı 56’ya yükseldi.
  • Geçtiğimiz yıl gerçek zamanlı ödeme adedi 2 katından fazla artan 6 ülke bulunuyor. Bu ülkeler; Bahreyn (%657), Gana (%488), Filipinler (%309), Avustralya (%214), Hindistan (%213) ve Polonya (%208) şeklinde sıralandı.
  • Avrupa’da ise ödeme hizmeti sağlayıcıların %56’sı, SEPA’nın SCT Inst isimli anlık ödeme ağına katılmış durumda.
  • ABD’de ise gerçek zamanlı ödemeleri hayata geçirmek için çalışan kurum sayısı 5’e katlandı ve 130’u aştı.
  • Günde ortalama 41 milyon adet işlemle Hindistan gerçek zamanlı ödeme işlemlerinin en fazla olduğu ülke olurken kişi başına ödeme adedinde lider, 75 adet işlemle Güney Kore oldu.

Bunun yanı sıra raporda Türkiye’ye dair de dikkat çekici veriler paylaşıldı. Avrupa, Orta Doğu ve Afrika bölgelerinin incelemesinde yer alan Türkiye, rapora göre 2,8 milyon işlemle günlük en fazla gerçek zamanlı ödeme işlemi yapılan 3. ülke konumunda. İlk sırada 7 milyon işlem ile Birleşik Krallık, ikinci sırada ise 3,4 milyon günlük işlemle Nijerya yer alıyor. 2013 yılından bu yana gerçek zamanlı ödeme ağına sahip olan Türkiye’de, 2019 yılı verilerine göre gerçekleşen günlük işlemlerin değeri ise 77,7 milyar TL değerinde.

FIS’in gerçek zamanlı ödemeleri, bir banka hesabından diğerine bir dakika içerisinde aktarılan fon transferi şeklinde tanımladığını da hatırlatalım.

FIS’in hazırladığı kapsamlı raporun detaylarına buradan ulaşabilirsiniz.