Açık veri yaklaşımını incelemeye başladığımızda karşımıza iki terim çıkar: Halka Açık Veri (Public Data) ve Açık Veri (Open Data).

Halka Açık Veri dijital olan veya olmayan tüm mecralardan ulaşabileceğimiz veriyi ifade ederken, Açık Veri bunun bir alt kümesidir. Aralarındaki temel fark Açık Veri’nin yapısal olarak kolay ulaşılabilir olmasıdır. Örneğin, bir yerel gazetede çıkan bir iflas haberi Halka Açık Haber’ken, bu veri kurumlarca sorgulanabilir hale getirilirse Açık Veri haline gelmiş olur.

Bu nedenle veri mühendislerinin en önemli uğraş alanlarından birisi ulaşılabilen tüm veriyi Açık Veri haline, yani kolayca erişilebilir hale getirmektir.

Dünya’dan ilginç açık veri uygulamaları

Açık Veri risk, potansiyel müşteri kazanımı, kişisel geçmiş kontrolü gibi temel alanlarda kullanılmakla birlikte, çok bilinmeyen birkaç farklı alanda daha kullanılır:

Dünya’dan ilginç açık veri uygulamaları arasında Aile Ağacı Araması bulunmaktadır. İlgili bilgileri paylaşan devletlerin vatandaşı olan kişilerin soy ağacını çıkaran, bazen bunu 4-5 nesil geriye götürebilen uygulamalar bulunmaktadır. Bu bilgiler aile bireylerinin birbirlerini bulması için kullanılabilirken, bazen de bankalar tarafında sahtecilik riskini önlemek için kişiler arasındaki ilişkileri çıkarmakta kullanılmaktadır.

Başka bir örnek ise Kişinin Adres Geçmişi uygulamasıdır. Bu uygulama, kişilerin daha önce yaşadıkları adresleri ve bazı durumlarda bu adreslerdeki taşınmazların fiyatlarını içermektedir. Özellikle Kuzey Amerika’da yaşayanlar için bu bilgilerin bulunması mümkündür.

Türkiye’den ilginç açık veri uygulamaları

Açık Veri’nin Türkiye’de giderek yaygınlaşan en önemli kullanım alanı Risk Tahminlemesi’dir. Tüzel kişilerin risk durumlarını tahminlerken, Açık Veri’de geçen olumsuz durumlar kullanılır. Bu olumsuz durumların belirli zincirler halinde gerçekleşmesi de risk tahminlemede kullanılmaktadır. Karar vericilere sunulan bu bilgiler arasında kişiler arasındaki ticari ortaklık ağları, vergi ödeme durumları, uluslararası yasaklı olma durumu gibi önemli veriler yer almaktadır. Açık Veri, Erken Uyarı özelliğini sağlamasıyla da risk tahminlemesinde fayda sağlamaktadır.

Bir diğer örnek ise Fiyat Tahminlemesi uygulamasıdır. İkinci el eşya satış sitelerinde görülen ürün fiyatları farklı sitelerden toplanarak, kullanıcılara ürünlerinin ne hızda satılacağı ve hangi fiyat aralığında adil bir fiyat talep edebilecekleri konusunda bilgi sağlanmaktadır. Bu sayede kullanıcılar, ürünlerinin doğru fiyatını belirleyebilir ve hızlı satış hedeflerine ulaşabilirler.

Büyük kurumsal firmaların en önemli sorunlarında birisi de Acente/Bayi/Şube konumlarını seçmektir. Son olarak, Acente/Bayi/Şube Konumlaması seçiminde de açık veri kullanılmaktadır. Bu süreçte TÜİK tarafından sağlanan veriler başta olmak üzere, Açık Veri statüsündeki pek çok kaynaktan faydalanılmaktadır. Hinterland potansiyeli, nüfus, büyüme hızı, ticari aktivite gibi parametreler dikkate alınarak acente, bayi veya şube konumları belirlenmektedir.

Özetle, Açık Veri ve sağladığı imkanlar her geçen gün artıyor. İşimizde en iyi nasıl kullanabileceğimizi keşfetmek ise bizim görevimiz.