Mobil bankacılık sistemleri hızla yaygınlaşırken, bazı FinTech girişimleri de gelişmekte olan ülkelerde bankaların erişemediği kitleye Bill ve Melinda Gates Vakfı ile işbirliği yaparak ulaşmayı deniyor.
Seattle merkezli derneğin ücretsiz ve açık kaynaklı bir bankacılık kodu olarak yayınladığı Mojaloop’un geliştirilmesinde Des Moines ödeme ağı Dwolla ve San Fransisco merkezli Blockchain platformu Ripple’ın da imzası bulunuyor. Her ne kadar Gates Vakfı kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olsa da, sözü geçen FinTech girişimleri bu çalışmalarını bir bütçe karşılığında yapıyor. Ancak bu bütçenin hacmi kamuya açıklanmadı.
Svahili dilinde “bir” anlamına gelen “moja” sözcüğünden adını alan Mojaloop, finans kuruluşlarıyla mobil ödeme platformları arasında çalışmaları kolaylaştırmayı hedefliyor. Böylelikle Afrika ve Asya gibi bölgelerdeki bankacılık hizmeti alamayan ya da yetersiz bankanın yer aldığı ülkelerde daha geniş bir kitleye ulaşılacak.
Dünya Bankası verilerine göre, günümüzde 2 milyardan fazla insanın bir banka hesabı açma imkanı bulunmuyor. Bu sayı altı yıl öncesine ait olan 2011 verilerinden sadece yüzde 20’lik bir azalma gösteriyor.
“Taşraya teknoloji yatırımı yapılmıyor”
Inc. ile yaptığı görüşmede, bahsi geçen bu kitlenin bankacılık hizmeti alamamasının sebebinin; geleneksel bankacılık şubelerine ya da ATM’lere uzak bölgelerde yaşamaları ve standart bankacılık hizmetlerinin bu tür mesafelerde hizmet sunmaya elverişli olmaması olduğunu dile getiren Gates Vakfı Yoksullar için Finans Servisleri Direktör Yardımcısı Kosta Peric, “Nüfusun daha yoksul olduğu kesimlerde yeterince geri dönüş alamayacağı için, pek çok şirket yatırım teknolojiye yapmaktan çekiniyor,” diye devam etti.
Günümüzde ise her an daha fazla tüketici parasını yönetmek için dijital cüzdanlardan faydalanır oldu. Geçtiğimiz hafta online ödeme ve para transferinin öncüsü konumunda olan PayPal, pazar değeri olarak American Express’i geride bıraktı. Pew araştırmasına göre ABD nüfusunun yarıya yakını, fatura ödemek, alışveriş yapmak ya da para gönderip almak için akıllı telefonlarındaki uygulamalardan faydalanıyor.
Son yıllarda özellikle ABD ve Avrupa gibi ülkelerde dijital bankacılık yazılımlarında gelişme görülse de, bu sistemler dünyanın farklı coğrafyalarında şu veya bu sebeplerle kullanılamıyor. Bu da milyarlarca potansiyel müşteriye erişimin sağlanamaması demek oluyor.
Mojaloop’u benzerlerinden ayıran özelliğin, hem geleneksel finansal kuruluşlarla hem de diğer mobil para aktarım sistemleriyle tümüyle bağlantılı çalışması olduğunu dile getiren Peric, yazılımın içerdiği kodun Interledger Protocol adıyla bilinen ve finansal sağlayıcılara farklı sistemler arasında fonları doğrulama olanağı tanıyan bir teknolojiyi kullandığını açıkladı.
Mojaloop’u değerlendiren Bank of Tanzania Yöneticisi Benno Ndulu, yapılan ortak açıklamaya şu ifadeyle dahil oldu: “Farklı sistemler arasında sorunsuz çalışabilme özelliği, hem finansal yaygınlığı hem pazardaki olgunlaşmayı artırmak için önem taşıyor. Ancak bunu sağlamak hiç de basit değil. Mojaloop’un uygulama safhasını merakla bekliyoruz. Çünkü bu sistem işletmelerin ve hükümetlerin iş yapış şekillerini önemli ölçüde basitleştirme ve finansal servislere erişimi hızlandırma potansiyeli taşıyor.”
