Bankalararası Kart Merkezi İş Geliştirme Müdürü Okan Yıldız, her hafta bankacılık ve ödeme teknolojileri dünyasında haftanın öne çıkan gelişmelerini Medium hesabından paylaşıyor. Okan Yıldız’ın kaleminden haftanın önemli FinTech gelişmelerini aktarıyoruz.

Geride bıraktığımız hafta, blockchain tabanlı çözümlerin gündemde sıkça yer aldığı bir hafta oldu. SecureKey’in dijital kimlik çözümü Verified.me’nin Kanada’da kullanıma girmesi, Singapur ve Kanada’da merkez bankalarının kendi dijital paraları ile uluslararası para transferi yapması, Jaguar Land Rover’ın (JLR) dijital cüzdanı ve Nike’ın yaptığı bir marka başvurusu bu anlamda dikkat çeken haberler arasında yer aldı. Bunlar dışında Suudi Arabistan’da anlık ödeme yapısının kurulmasına yönelik çalışmalar da bu hafta radarımıza girdi…

1. Suudi Arabistan Anlık Ödeme Sistemini Vocalink ve IBM ile Geliştirecek

Suudi Arabistan, finans sistemindeki verimliliği arttırmak amacıyla hızlı ödeme yapısı geliştireceğini açıkladı.

  • 2020 yılının sonunda kullanıma sunulması hedeflenen sistem için Vocalink ve IBM’le anlaşıldı.
  • Platform, Saudi Payments tarafından geliştirilecek ve yönetilecek.
  • Öte yandan IBM’inKanada’da yüksek tutarlı işlemlerin gerçek zamanlı olarak gerçekleşmesini sağlayacak Lynx isimli sistemin de teknoloji ortağı olacağı açıklandı.

2. Jaguar Land Rover’dan Cüzdan Çözümü: Smart Wallet

Araç içi paneller üzerinden ödeme yapılmasına yönelik çalışmalar yapan otomotiv şirketleri arasına Jaguar Land Rover (JLR) da katıldı.

  • Dijital cüzdanlarla kripto paraları ve nesnelerin internetini birleştiren JLR, data paylaşımı ile kazanılan kripto paraların park ücreti, elektrikli şarj istasyonu, kahve alma gibi ödemelerde kullanılmasını sağlayacak.
  • İrlanda’da testlerine başlanan Smart Wallet isimli çözüm kapsamında sürücüler; trafik sıkışıklığı, yollardaki çukurlar gibi bilgilerin harita uygulamalarına ve yerel otoritelere iletilmesiyle kripto para kazanabilecek.
  • JLR, bu kapsamda IOTA Foundation ile işbirliği yaptı.

3. SecureKey’in Blockchain Tabanlı Dijital Kimlik Uygulaması Kullanıma Girdi

SecureKey tarafından geliştirilen Verified.me isimli dijital kimlik uygulaması, 5 bankanın desteğiyle kullanıma sunuldu.

  • Verified.me ile ilgili bankaların müşterileri; sağlık kayıtlarına ve devlet hizmetlerine erişme, banka hesabı ve telefon hattı alma gibi işlemlerde kimliklerini bankaları üzerinden online olarak doğrulayabilecek.
  • Verified.me, IBM’in Hyperledger Fabric isimli blockchain platformu üzerinde geliştirildi.
  • Katılımcı bankalar: Canadian Imperial Bank of Commerce (CBIC), Royal Bank of Canada (RBC), Scotiabank, Toronto–Dominion (TD) Bank ve Desjardins Group.
  • BMO Bank of Montreal ve National Bank of Canada’nınilerleyen dönemde ürünü kullanacağı ve Sun Life Financial’ın anlaşma sağlanan ilk sigorta şirketi olduğu ifade ediliyor.

4. Kanada ve Singapur Merkez Bankaları, Uluslararası Para Transferinde Blockchain’i Kullanacak

Merkez bankaları dijital paraları (CBDC — central bank digital currencies) üzerine çalışmalar yapan Kanada ve Singapurhızlı, güvenli ve ucuz bir uluslararası para transferi sistemi geliştirmek için güçlerini birleştirme kararı aldı.

  • Bu kapsamda iki ülkedeki düzenleyiciler Bank of Canada (BoC) ve Monetary Authority of Singapore (MAS), karşılıklı para transferi için dağıtık defter teknolojisinden yararlanarak aralarındaki aracısız ilk işlemi gerçekleştirdi.
  • Atılan bu adımla, yavaş ve maliyetli olan mevcut sistemdeki verimsiz nakit yönetimi ve mutabakat süreçlerinin iyileştirilmesi, karşı taraf riskinin ortadan kaldırılması hedefleniyor.
  • Mevcut durumda her iki kurum da kendi CBDC’leri üzerine çalışmalar yapıyor:
  • Kanada: Project Jasper, Singapur: Project Ubin

5. Nike, “Cryptokicks” Markası için Başvuru Yaptı

Nike tarafından yapılan bir marka başvurusu, şirketin kripto paralarayönelik çalışmalarına yönelik bir işaret olarak yorumlandı.

  • Yapılan başvuruda, ayakkabı ve giyim ürünlerinin yer alacağı bir pazaryerinden bahsediliyor ve kullanıcıların blockchain tabanlı token, coin, kripto para ve kripto varlığı; kazabileceği, kazanabileceği, satın alabileceği, saklayabileceği ve transfer edebileceği belirtiliyor.
  • Nike, kısa süre önce “footwear” ve “software” kelimelerinden üretilen “footware” için de marka başvurusu yapmıştı.
Okan Yıldız
İTÜ İşletme Mühendisliği lisans programından mezun olan Okan Yıldız, aynı üniversitenin Endüstri Mühendisliği programından yüksek lisans derecesine sahiptir. Kariyerine 2009 yılında Garanti BBVA Ödeme Sistemleri Risk Analiz ekibinde başlamış ve 2012 yılında Bankalararası Kart Merkezi’ne (BKM) katılmıştır. BKM’de Strateji ve Bilgi Yönetimi ile İş Geliştirme ekiplerinde görev alan Okan; fintech, blockchain, açık bankacılık, dijital kimlik ve yapay zeka alanlarında çalışmalar yapmıştır. 2021 yılında Misyon Yatırım Bankası’na katılmış ve kuruluş sürecinde bankada Strateji ve İş Geliştirme ile Perakende Bankacılık ekiplerinde görev üstlenmiştir. Mayıs 2024’ten bu yana BKM’de Strateji, İş Geliştirme, Güvenlik ve Veri Yönetimi fonksiyonlarından sorumlu olarak çalışmaktadır.