Kartlı ödemeler nakitin yerini almaya hızla devam ediyor. Her 5 TL’lik ödemeden 2 TL’si artık kartlarla gerçekleşiyor. Temassız ödemeler sekiz ayda yüzde 100 büyüdü. 2019 yılı sonunda yıllık kartlı ödeme tutarı 1 trilyon TL’yi aşacak.

Bankalararası Kart Merkezi (BKM) Ekim 2019 kartlı ödeme verilerini açıkladı. BKM’nin verilerine göre, ekim ayı sonunda Türkiye’de 68,6 milyon adet kredi kartı ve 162,4 milyon adet banka kartı bulunuyor. Ekim 2018 ile kıyaslandığında kredi kartı sayısında yüzde 4’lük, banka kartı sayısında ise yüzde 14’lük artış görülüyor.

Tablo 1: Kart Sayıları (Milyon Adet) Gelişimi

Kart Sayıları (Milyon Adet)

2018 Ekim

2019 Ekim

Değişim

Banka Kartı

142

162,4

%14

Kredi Kartı

65,7

68,6

%4

Toplam

207,7

231

%11

Kartlı ödemelerde yüzde 20 artış

BKM verilerine göre, banka kartları ve kredi kartları ile ekim ayında toplam 86,4 milyar TL’lik ödeme yapıldı. Bu tutarın 73,9 milyar TL’si kredi kartlarıyla ödenirken, 12,5 milyar TL’sinde banka kartları kullanıldı. Büyüme oranları özelinde incelendiğinde banka kartıyla yapılan ödemelerde bir önceki yılın aynı dönemine göre büyüme oranı yüzde 40 olurken, kredi kartıyla yapılan ödemelerde ise bu oran yüzde 17 olarak gerçekleşti. Toplam kartlı ödemeler büyümesi ise yüzde 20 oldu.

Tablo 2: Kartlı Ödeme Tutarı (Milyar TL) Gelişimi

Kartlı Ödeme Tutarı (Milyar TL)

2018 Ekim

2019 Ekim

Değişim

Banka Kartı

8,9

12,5

%40

Kredi Kartı

63

73,9

%17

Toplam

71,9

86,4

%20

Hanehalkı harcamalarında kartlı ödemelerin payı yüzde 40’ı aştı

Kartlı ödemeler hayatımızın her alanında önemli bir ödeme aracı olma yolunda hızla ilerlemeyi sürdürüyor. Temel ihtiyaçlardan vergi ödemelerine, bireysel emeklilikten uluslararası alışverişler ve bağış ödemelerine hayatın tüm alanlarında kartlı ödemeler artık önemli bir ödeme aracı olarak kullanılıyor.

Kartlı ödemelerin yaygınlığının en önemli göstergelerinden biri hanehalkı harcamaları içindeki kartlı ödemelerin payı olarak öne çıkıyor. 2000’li yılların başında yüzde 7 seviyelerinde olan hanehalkı harcamaları içindeki kartlı ödeme payı 2019 ilk yarısı itibarıyla yüzde 40’ı geçmiş bulunuyor. Son 20 yılda bu oranın bu seviyelere ulaşması, ödemelerin kayıt içine alınması konusunda da büyük önem taşıyor. Kartlı ödemelerin dönemselliği azaltarak arz ve talebi daha dengeli bir yapıya dönüştürmenin yanı sıra vergi gelirlerini artırma noktasında çok önemli bir rolü bulunuyor.

Şekil 1: Kartlı Ödemelerin Hanehalkı Harcamaları İçindeki Payı Gelişimi

page2image41836464

Temassız ödemeler sekiz ayda %100 büyüdü

Teknolojiye son derece hızlı bir biçimde adapte olan toplumumuzun, temassız ödemelerin sunduğu hız ve kolaylıktan çok daha fazla faydalanmaya başladığı rakamlarda göze çarpıyor. 8 Mart’ta günlük temassız ödeme adedi ilk defa 1 milyonu aşarak rekora ulaşmıştı. Ekim ayı verilerine göre günlük temassız ödeme adedinde yeni bir rekor gerçekleşti ve 23 Ekim’de 2 milyonu aştı. 8 ayda ikiye katlanan temassız işlem adedinin bu seviyelere çıkması toplumumuzun temassızı ne kadar sahiplendiğinin bir diğer önemli göstergesi olarak ön plana çıkıyor. Temassız ödemeler bugün daha çok market, yemek ve akaryakıt ödemelerinde tercih edilirken önümüzdeki dönemde ulaşım, giyim ve elektronik gibi diğer sektörlerde de yaygınlaşarak hayatın her alanında yer almaya başlayacaktır.

Tablo 3: Temassız Ödeme Adedi Gelişimi

Günlük Ortalama Temassız Ödeme Adedi (Milyon)

2019 Mart

2019 Ekim

1,03

1,78

 

Yıl sonunda kartlı ödeme tutarı 1 trilyon TL’ye ulaşacak

Hanehalkı tarafından nakit yerine tercih edilen ve artık vazgeçilmez bir ödeme aracı olan kartlı ödemelerin yıllık tutarı incelendiğinde, son 12 ay itibarıyla yerli kartlarla 944 milyar TL ödeme yapıldığı bilgisine ulaşılıyor. 2019 yılı sonunda ise yerli kartlarla yapılan ödemelerin 1 trilyon TL gibi önemli bir rakama yaklaşacağı öngörülüyor. 2000 yılında yerli kartlarla yıllık 8 milyar TL ödeme yapıldığı baz alındığında, bugün gelinen noktada kartlı ödemelerin ne kadar geliştiği ve ne kadar büyük bir ekonomiye aracılık ettiği ön plana çıkıyor. Yabancı kartlarla Türkiye’de 2019 yılı sonunda yapılan ödemelerin 80 milyar TL’ye ulaşacağı düşünüldüğünde, Türkiye’nin aracılık ettiği toplam kartlı ödeme tutarının 1 trilyon TL’yi rahatlıkla aşacağı öngörülüyor.

Şekil 2: Yerli Kartlarla Yapılan Ödeme Tutarı Gelişimi

page3image41774880