Pazar lideri kuruluşların geleneksel ürün ve hizmetlerine karşılık, yenilikçi yaklaşım ve internet tabanlı servisler her geçen gün daha fazla pazar payı elde ediyor. Özellikle son yıllarda FinTech alanında yaşanan gelişmeler, finans dünyasının meşhur devlerinin dahi yeni politikalar geliştirmesine neden oldu.

Artık tüm dünyada finans sektörünün gündemini dijital dönüşümün belirlediğini söylesek herhalde yanılmış olmayız. Son yıllarda aralarında Türkiye’nin de bulunduğu pek çok ülkenin açık bankacılık konusunda yapmış olduğu düzenlemeler bu konuyu en sıcak başlıklardan birisi haline dönüştürdü.

Açık bankacılık, finans ekosistemine erişen vatandaşların yenilikçi ürün ve hizmetlere ulaşabilmesinin önündeki engelleri kaldıran bir kavramdır. Bu engellerin doğal sebebi olarak; finans alanında hizmet sunmak isteyen kurumların ağır ve karmaşık düzenlemeler ile operasyonlarını yürütmek zorunda olmasını, oldukça yüksek olan sermaye yükümlülüklerini ya da pek çok başka konuyu sayabiliriz. Elbette tüm bu düzenlemeler, tüketicilerin hak ve hukuklarını korumak adına ortaya çıktılar.

Bir diğer yandan ise son yıllarda sık sık örneklerini gördüğümüz yenilikçi finansal servisler, tüketicinin güncel ihtiyaçlarına cevap vermeye çoktan başladılar. Görece oldukça düşük miktarda sermaye ile kurulan girişimler, geleneksel bankacılık sisteminin sunmadığı servisleri hızla inşa ettiler ve geniş kullanıcı kitlelerine ulaştılar. Ülkeler, tüketicilerin geleneksel finans kurumlarında sahip olduğu güvenceleri, yenilikçi servisler için de geçerli kılmak için bir dizi adım attılar ve tüm dünyayı saran açık bankacılık konusu bu ihtiyacın doğal bir sonucu oldu.

Hızla çıkan düzenlemeler, banka gibi finansal kuruluşların sunmuş olduğu temel ürün ve hizmetleri, API’ler üzerinden yeni girişimlere açmasını bir zorunluluk haline getirdi ve açık bankacılık kavramı böylece ortaya çıkmış oldu. Öyle ki, bugün pek çok otorite bu kavramı finans dünyası için bir oyun değiştirici olarak tanımlıyor.

Ülkemizde de TCMB eli ile bu konudaki çalışmalar hız kesmeden devam etmekte. Mevcut bankaların bir kısmı bu konuda öncü oldu ve sundukları bazı hizmetleri API olarak girişimlere açmaya başladı. Böylece girişimlerin, bankaların mevcut müşterileri için yenilikçi uygulamalar geliştirmesinin önü açılmış oldu.

Bir süredir açık bankacılık konusunda faaliyet gösteren girişimlerden BirAPI, düzenli olarak ülkemizdeki durumu ortaya koyan raporlar yayınlamakta. Son yayınlanan rapora göre, ülkemizde faaliyet gösteren bankalardan yalnızca 9’u açık bankacılık konusunda çalışma yürütmekte.

Raporda hem bankaların API sayısına, hem de bu API’leri kullanan girişimler ile yapılan ankete göre ortaya çıkmış geliştirici deneyimine ulaşmak mümkün. Bu rakamlar ülkemizin açık bankacılık konusunda bulunduğu durumu da özetlemekte. Henüz geliştirici portalına dahi sahip olmayan bankaların sayısı ise dikkat çekici. Ülkemizdeki FinTech ekosisteminin de önünü açacak bu geliştirmelerin bankalar tarafından en kısa zamanda devreye alınması, hem tüketicilerin yeni ürün ve hizmetlere erişmesi, hem de ülkemiz girişimlerinin uluslararası rekabette yer edinebilmesi için oldukça önemli görünüyor.

Türkiye’de Açık Bankacılık