Momento Kurucusu Zeynep Dağlı Kastro ile Momento’nun sunduğu çözümleri ve Ödemeleri barındıran ödüllendirmeleri konuştuk.

Zeynep Hanım, kısaca sizi ve Momento’yu tanıyabilir miyiz?

London School of Economics’ten (LSE) mezun olduktan sonra kariyer yolculuğuma ABN Amro ile başladım ve JP Morgan ile devam ettim. İş hayatıma devam ederken yüksek lisans eğitimine başlama kararı aldım. 2010 yılında Oxford Üniversitesi’nde yüksek lisansımı tamamladım. Bankacılık çok güçlü olmasının yanında değişime ve gelişime de çok açık alanları olan bir sektördü. Girişimci ruhum beni bu yola doğru sürükledi.

Momento serüvenine gelince ise; bu alanda daha farklı neler yapılabilir, hangi noktalarda inovasyon gerçekleştirilebilir ve bu sektör nasıl daha da geliştirilebilir soruları itici güç oldu. Yüksek lisans programımı tamamlar tamamlamaz Türkiye’ye geri dönüş yaptım ve Momento’yu kurdum. Özetle Momento yolculuğum için uzman olduğum bir alanda daha çok yenilik hevesi ile başladığım bir serüven denilebilir.

Momento ile hangi sorunu, nasıl bir yöntemle çözüyorsunuz?

Momento temelinde bir sadakat ve ödüllendirme sistemi. Türkiye’nin önde gelen firmalarının çalışanlarının, bayilerinin ve distribütörlerinin ödüllendirmesini yapıyoruz. Bir başka deyişle şirketlerin çalışanlarına teşekkür etmelerine aracılık ediyoruz. Kurulduğumuz günden bu bugüne kadar geçen 10 yılda 500 şirketin 500 bin çalışanına dokunduk.

Neleri ödüllendiriyorsunuz derseniz; esasında yaşama dokunan, kutlanmaya değer her anı kutluyoruz. Bu bir çalışanın yöneticisi tarafından takdir edilmesinden tutun da fark yaratan çalışanların ödüllendirilmesine, doğum günü, yılbaşı, özel gün kutlamalarına kadar pek çok şey olabilir. Momento olarak biz hem bu süreci yönetiyor ve hem de bunlara yenilikçi çözümler geliştiriyoruz.

Bunu nasıl yaptığımıza gelince; tüm ödüllendirme sistemini tek bir platformda/kartta bir araya getiriyoruz.  Kullanıcılar sistemimize ve sunduğumuz hizmetlere gerek kart gerek portal ya da mobil uygulama ile kolayca ulaşabiliyor. Momento kart, bankacılık altyapısını kullanarak çalışan bir sistem. Böylece kullanıcılara ön ödemeli kart özelliği ile bakiyesinin yüzde 100 güvende olduğu, harcamalarını kolaylıkla takip edebildiği özgürce bir deneyim yaşatıyor. Momento app ve portal ise, ödül bakiyenizin anında cebinizdeki telefona yansıdığı ve yine telefonunuz aracılığıyla anlaşmalı kurumlarda ödül bakiyenizi kullanabilmenizi sağlıyor. Momento çözümleri ile çalışanların gıdadan çocuk giyimine, teknolojiden yapı marketlere toplam 11.593 üye işyerinde şirketler tarafından belirlenen limitler dahilinde alışveriş yapabilmelerini mümkün kılıyoruz. Buna ek olarak da müşterinin ihtiyaçları doğrultusunda yerel çözümler de üretiyor, daha lokal iş ortaklarımızın olduğu projelerde yürütüyoruz. Bizim için Türkiye’nin neresinde olunursa olunsun, herkese eşit hizmet sunabilmek ve bunu inovatif çözümler ile çalışanlar ile buluşturabilmek çok değerli.

Momento’yu bir FinTech olarak tanımlar mısınız? Öyle değilse bile çözümleriniz FinTech alanına dokunuyor, neler söyleyebilirsiniz?

Momento, temelinde bir ödeme sistemi altyapısı. Bu çerçevede de FinTech’in bu alanına konumlanıyor. Bilindiği üzere, ülkemiz bankacılık sektörü son derece gelişmiş, dünya çapında derinliği ve başarıları ile tanınan bir sektör. Bu nedenle, bankacılık sektörünün daha az gelişmiş olduğu ülkelerde, örneğin bir toplu EFT/Havale sistemi FinTech inovasyonu olarak kabul görebilirken, ülkemizde FinTech’lerin katma değerlerinin çok daha fazla olması bir zorunluluk. Bu çerçevede biz de yola çıkarken, gerçek değer yaratma ve FinTech çözümünün fark yaratabilen bir özelliği olması hususuna büyük önem atfettik.

Sağladığımız özelleştirilmiş ödeme sistemi altyapıları sayesinde; üye işyerinin başka türlü ulaşamayacağı bir hacmi kanalize ederken, kurumsal firmaya operasyon kolaylığı ve maliyet avantajı, tüketiciye ise kullanım kolaylığı ve bütçe katkısı sunmuş oluyoruz. Bu sayede kurulan üçlü değer zinciri ile modelimiz tercih sebebi oluyor.

Momento’nun verdiği hizmetler ile elinde çok değerli veri kümeleri olduğuna eminim. Anonim şekilde bizimle, özellikle 2020 yılındaki işlemler ile alakalı bilgiler verebilir misiniz? Pandemi hem sizi hem de müşterilerinizi ne yönde etkiledi? Tercihler değişti mi? Değiştiyse neler söyleyebilirsiniz?

Yaşadığımız bu süreç bizlere pek çok şey öğretti. İnsanı daha çok odağına koyan bir dünyaya doğru geçiş yapıyoruz. Ticaretin ağırlığı bir anda e-ticarete, medya dijital/sosyal medyaya dönüştü. Uzaktan çalışma iş hayatına yerleşirken; finans, eğitim, ülke yönetim yapılarında da ciddi bir dönüşüm yaşayacağımızı öngörüyorum. Aynı zamanda şirketler için de baktığımızda artık kâr odaklılıktan değer odaklı bir oluşuma doğru geçiş süreci başladı. Pandemi döneminde pek çok firma için öncelik çalışanlarının sağlığı ve güvenliği oldu. Eş zamanlı yan haklar ve ödüllendirme de firmaların gündeminde önceliklendirildi.  Ödüllendirme sistemlerinde ise dijital çözümlere talep arttı. Daha önce var olmayan fatura ödemeleri, sandalye ve monitör yardımı gibi yeni yan haklar gündeme geldi. Online aktiviteler ön plana çıkmaya başladı.

2020 yılında şirketler çalışanlarına performans ödülünde kişi başı ortalama 750 TL, ayni yardımlarda ortalama 455 TL, doğum günlerinde ise ortalama 150 TL verdi.

Şirketler esnek yan haklarda ise 2019 yılında kişi başı ortalama 1.255 TL verirken, bu rakam 2020 yılında yüzde 47’lik bir artış göstererek ortalama 1.853 TL’ye yükseldi.

2020 yılı için çalışanların ödül bakiyelerini kullanma davranışlarını incelediğimizde ise online alışveriş kategorisinde ciddi bir artış yaşandığını gözlemledik.

Öte yandan bizler de iş ortağımız olan firmalarımızın ihtiyaçlarını ve çalışanların taleplerini karşılayabilmek için tüm çözümlerimizin dijitalleşmesi adına, çevik yapımız sayesinde hızlı aksiyonlar aldık. Online ödüllendirme sistemlerimizi hızlıca geliştirdik. Örneğin Dijital Erzak yardımı adıyla bir proje başlattık. Çalışanlar böylece sunulan portal üzerinden marketten giyime, elektronikten çocuk ürününe kadar pek çok markadan online kod ile temassız ve hızlı bir şekilde, kendi ürünlerini seçerek satın alımlar yapabildi. Bu dönemde, kişiler ayrıca uzaktan, temassız ve dijital ödüllendirme çözümlerini tercih ettiler ve bu noktada mobil uygulamamız daha da ön plana çıktı. Momento mobil uygulamamızın yeni, güncel versiyonunu çalışanlarla buluşturduk ve kullanıcılardan büyük ilgi gördük. Anlık kullanıcı dataları incelendiğinde çalışanların web üzerinden portal kullanımının 3-4 katı kadar uygulama kullanımını tercih ettiklerini gözlemledik.

2020 yılında ayrıca bir önceki yıla kıyasla kart hacmimizin 2 katına çıkmasının yanında, portal hacmi olarak da 6 katın üzerinde büyüme gösterdik. Tüm bu gelişmeler çerçevesinde 2020 yılı bizim pandemiye rağmen hedeflerimizi tutturduğumuz bir yıl oldu. 2020 yılında bir önceki seneye göre net kârımız 4,5 kat arttı. 2021 senesinde her anlamıyla, insana, teknolojiye, müşterilerimizi daha da memnun edebilmeye yönelik yatırımlarımız devam edecek.2021 bütçelerimizde senelik yaklaşık 3 kat bir büyüme hedefliyoruz.

Ödemeleri barındıran ödüllendirmelerde, geçmişten günümüze nasıl bir değişim gözlemliyorsunuz? Sizce gelecekte nereye gidilecek?

Geçmiş yıllarda erzak kolisi, çikolata kutusu, kahve makinası, çiçek gibi fiziki ürün gönderimi yapılıyordu. Ancak gönderilen hediyelerin her kitleye hitap etmemesi ve operasyonel olarak zorluk yaşatması sebebiyle fiziki hediyeler yerini fiziksel hediye çekleri, koçanlar ve kartlara bıraktı. Böylelikle kişiler kendi ihtiyaçlarına göre seçim yapabilmeye başladılar. Bu sistemlerde muhakkak fiziksel olarak o çeki talep sahibine ulaştırmak gerekiyordu. Kullanıcısınıtanımayan bu sistemlerde özel fiyat noktaları oluşturmak zordu. Kartı veya koçanı kaybettiğinizde para kaybetmiş gibi oluyordunuz. Daha sonra portal sistemlerinin hayatımıza girmesi ile kullanıcılara çoklu marka seçimi sağlama noktasına geldik. Sonrasında kartlı sistemler devreye girdi. Süreçle portal tarafında daha çok perakendeci dijital kod sağlamaya başladı. Pandemi ile dönüşüm hızlandı. Perakendeci markaların büyük çoğunluğu dijital kod sunmaya başladı ve sanal mağazalarını da kapsama dahil etti. Sağlanan kodların kabiliyeti geliştirildi. Kartlı sistemler tarafında da her geçen gün daha esnek, daha kapsayıcı içerikler oluşmaya başladı. Yakın gelecekte ülkemize de giriş yapacak bazı teknolojiler sayesinde kartlı sistemlerde çok daha kuvvetli ve esnek bir altyapıya kavuşacağımızı görüyoruz. Ayrıca ödeme sistemi olarak kart ve telefon uygulamasına ek olarak saat, bileklik gibi birçok yeni cihazın da ödeme sistemi alternatifi olarak kullanılabileceğini düşünüyoruz.

Ödüllendirmenin toplamına baktığımızda da firmalar nezdinde giderek daha büyük bir ihtiyaç haline geleceğini söylemek mümkün. Pandemi ile başlayan ancak kısmen veya tamamen kalıcı olacağını düşündüğümüz uzaktan çalışma modellerinde, çalışanlara dijital olarak dokunmak bir zorunluluk haline geldi. Biz bunu dijital erzak projemizle geçen sene uygulamaya koyduk. Birçok firmamız bugün çalışanlarına mobilya ve ergonomi paketi desteği ile evlerine kadar uzanan bir ödülü sunuyor, lâkin uzaktan çalışma prensipleri gereği tüm bu ödüllerin dijital takdimi zorunlu oluyor. Özetle, çalışan kültürünü uzaktan şekillendirirken dijital ödüllerin toplam ücret paketindeki yerinin artacağını düşünüyoruz.

Momento’nun bilgi ve deneyim birikimi ile ödeme alanında adım atmak isteyen girişimlere neler tavsiye edersiniz?

Ödeme alanı olsun olmasın tüm girişimci arkadaşlarıma birinci tavsiyem başarısızlıklar karşısında asla pes etmemeleri. Öncelikle her zaman bir şeyleri mümkün kılmaya odaklanıp, içlerindeki güce inanmalılar. Hayata da daha geniş bir perspektiften bakıp, çevik olmalı ve adaptasyon kabiliyetlerini de geliştirmeliler. Aynı zamanda insanı odağına alan çözümlere odaklanıp, “neden”lerini açık bir şekilde ortaya koymalılar.

Elbette bu serüvende önlerine engeller de çıkabilir. Ancak motivasyonlarını asla kaybetmemeliler. Yola çıkarken her zaman her konusu bir plana bağlı kalmayıp, birkaç senaryoya da hazırlıklı olmalılar. Tüm bunlara ek olarak kişisel gelişimlerini de ihmal etmemeliler.