Bankalararası Kart Merkezi İş Geliştirme Müdürü Okan Yıldız, her hafta bankacılık ve ödeme teknolojileri dünyasında haftanın öne çıkan gelişmelerini Medium hesabından paylaşıyor. Okan Yıldız’ın kaleminden haftanın önemli FinTech gelişmelerini aktarıyoruz.

CBDC (merkez bankası dijital parası) çalışmalarında en hızlı ilerleyen ülke olan Çin, dijital yuan’ı test ettiği şehirler arasına 8 milyon nüfuslu Changsha’yı ekledi. Çalışmalar kapsamında 6 kamu bankası, müşterilerine 8,8 yuan ile 20 yuan arasında değişen dijital yuan dağıtıyor.

  • Bireyler bu paraları, şehirde dijital yuan kabul eden çeşitli restoran, süpermarket, akaryakıt istasyonu gibi işletmelerde harcayabiliyor. Şehirde dijital yuan’ın kullanım alanının kamu hizmetleri, kurumlar arası ödemeler gibi alanlarla genişletilmesi planlanıyor.
  • Kurumlar arası ilk dijital yuan ödemesinin ise Dalian şehrinde iki petrol şirketi arasında gerçekleştiği belirtiliyor.
  • Çin Merkez Bankası’nda dijital para araştırma enstitüsü başkanı olarak görev yapan Mu Changchun, yaptığı açıklamada dijital yuan’ın fiziksel nakitin yanı sıra Alipay ve WeChat Pay gibi mobil ödeme platformlarıyla birlikte pazarda bulunacağını belirtti. Changchun, yaygın kullanılan bu mobil ödeme platformlarının finansal veya teknik sorunlar yaşaması halinde finansal istikrarının olumsuz etkilenebileceğine dikkat çekerken dijital yuan’ın hayata geçirilme sebeplerinden birinin bu durumda bir B planı olarak rol alacak olması olduğunu belirtti.

Fatura ödeme süreçlerini dönüştürecek bir yaklaşım olarak görülen ve İngiltere’de standartları Pay.UK isimli organizasyon tarafından belirlenen “Request to Pay” (ödeme talebi) yapısı üzerinde geliştirilen ilk çözüm Mastercard’dan geldi.

  • Request to Pay yapısı sayesinde fatura düzenleyen/ödeme isteyen taraflardan gelen ödeme talepleri için ödeyicilere tam ödeme, kısmi ödeme, talebi reddetme, süre uzatma talebinde bulunma ve alıcı ile mesajlaşma gibi seçenekler sunulacak.
  • Bu boyutuyla Request to Pay, bireylere ve kurumlara esneklik sağlıyor.
  • Çözüm, dolandırıcılık riskini azaltırken manuel süreçten kaynaklanan hataları da ortadan kaldırıyor.
  • Mastercard, son kullanıcılara yönelik uygulama geliştirmenin yanı sıra “veri merkezi” (repository) rolünü de üstleniyor.

BBVA, müşterisi olmayan kişilerin de kullanabileceği açık bankacılık özelliğini güncellenen mobil uygulamasına ekledi.

  • Bu doğrultuda kişiler kısa bir kayıt sürecinin ardından farklı bankalardaki hesaplarını BBVA mobil uygulamasına ekleyebilecek.
  • Bu hesapların bakiyelerini tek bir platform üzerinden görüntüleme imkanına sahip olan kişiler, söz konusu hesaplar arasında ödeme başlatma ve para isteme gibi özellikleri de kullanabilecek.

ABD Adalet Bakanlığının rekabet endişeleri sonrasında Visa’ya satışından vazgeçilen Plaid, aldığı yatırımla değerlemesini 13,4 milyar dolara yükseltti. D serisi turun büyüklüğü 425 milyon dolar olarak açıklandı.

  • Veri paylaşım süreçlerinde fintech’lerle bankalar arasında köprü görevi gören ve Robinhood, Coinbase, Affirm, Chime gibi oyunculara hizmet veren ABD merkezli açık bankacılık girişiminin müşteri sayısı, pandemi döneminde dijital hizmetlere olan ilginin artmasıyla hızla yükselmişti. Şirketin gelirinin ise 2020 yılında %60 arttığı belirtiliyor.
  • Son dönemde Avrupa pazarına da giren Plaid, aldığı yatırımı altyapısını ve ödeme fonksiyonlarını geliştirmenin yanı sıra uluslararası yaygınlaşma amacıyla kullanacak.

Fintech’lerle bankalar arasında API tabanlı veri paylaşımının gerçekleşmesini sağlayan açık bankacılık girişimi TrueLayer, D serisi yatırım turunda 70 milyon dolar topladı.

  • 2016 yılında kurulan ve Revolut, Freetrade gibi önemli oyunculara da hizmet veren şirket, bugün İngiltere, İspanya ve İrlanda’da açık bankacılık işlemlerinin yarısından fazlasına aracılık ediyor.
  • Avrupa’da 12 ülkede hizmet veren TrueLayer, aldığı yatırımı Avustralya gibi yeni pazarlara açılmak için kullanacak.
  • Plaid, Tink, Bud gibi oyuncularla aynı alanda hizmet veren TrueLayer, açık bankacılık sayesinde hesaptan hesaba ödemeleri yaygınlaştırarak bir anlamda Visa ve Mastercard gibi kart şemalarına meydan okuyor.

Dev yatırımlar eşliğinde değerlemesi 1 milyar doları aşan fintech’lerin sayısı artıyor. Geride kalan haftada 3 fintech, unicorn’lar kulübüne katıldı.

  • 2019’da kurulan kurumsal kredi kartı girişimi Ramp, 115 milyon dolar yatırım alırken değerlemesi 1,6 milyar dolara yükseldi. American Express ve Brex gibi oyunculara meydan okuyan New York merkezli fintech’e yatırım yapanlar arasında Stripe ve Goldman Sachs gibi oyuncular yer aldı.
  • 15 milyon kullanıcısı olan Hindistan merkezli yatırım uygulaması Groww ise D serisi yatırımı olarak 83 milyon dolar toplarken değerlemesi 1 milyar doları geçti. Tura; Sequoia, Ribbit Capital, YC gibi önemli şirketler katıldı.
  • Bireylerin ekstre borcunu ve faturalarını ödemesini sağlayan ve bu işlemler karşılığında puan kazanılmasını sağlayan Hindistan merkezli Cred 2,2 milyar dolar değerlemeye ulaştı. 215 milyon dolarlık seri D turuna DST Global, Tiger Global gibi VC’ler katıldı. 2018’de kurulan şirketin yaklaşık 6 milyon kullanıcısı bulunuyor.

Facebook; Messenger, Instagram, WhatsApp gibi farklı uygulamalarındaki ödeme çözümlerini 2019’un sonunda Facebook Pay adı altında birleştirmişti.

  • Facebook Pay ile kullanıcılar, işletmelerin yanı sıra arkadaşlarına da ödeme yapabiliyor.
  • Facebook’un P2P (peer-to-peer) yani kişiler arası ödemelerde QR kodları test ettiği öğrenildi.
  • Kullanıcılar, para gönderirken ve isterken de https://m.me/pay/UserName formatındaki ödeme linklerini de kullanabilecek.

Son dönemin popüler sosyal uygulamalarından Clubhouse, Stripe iş birliği sayesinde ödeme fonksiyonunu devreye aldı.

  • Çözüm kapsamında kullanıcılar birbirlerine para transferi yapabilecek. Göndericinin Stripe’a işlem ücreti ödeyeceği, Clubhouse’un ise ek bir kesinti yapmadan tüm parayı alıcıya göndereceği belirtiliyor.
  • İlk etapta kısıtlı bir kullanıcı kesiminin ödeme alabildiği çözüm ile Clubhouse, temelde içerik üreticilerin desteklenmesini amaçlayacak.

WhatsApp’a alternatif arayışları sırasında adını duyduğumuz ve mahremiyeti ön planda tutan mesajlaşma uygulaması Signal ise İngiltere’de ödeme fonksiyonunu denemeye başladı.

  • İngiltere’de test edilen çözüm kapsamında kullanıcılar birbirlerine MobileCoin isimli kripto paradan gönderebilecek.

eMarketer tarafından yapılan projeksiyona göre ABD’de mağaza içi mobil ödeme yapan kişi sayısı bu yıl 100 milyonu aşacak. Bu sayının 2025 yılında 125 milyona yükselmesi bekleniyor.

  • Akıllı telefon sahipleri içerisinde mobil ödeme yapanların oranının 2020 yılında %40 olduğu belirtilirken bu oranın 2025 yılında %50’ye ulaşacağı tahmin ediliyor.
  • Mağaza içi mobil ödeme yapan kişi sayısı 2020 yılında pandemi nedeniyle temassız ve QR kod tabanlı ödemelere ilginin artmasıyla %29’luk önemli bir büyüme kaydetti.

eMarketer’ın yaptığı bir anket çalışmasına göre ise en fazla tercih edilen mobil ödeme platformu Apple Pay oldu.

  • 43,9 milyon kişi tarafından kullanıldığı tahmin edilen Apple Pay’i 31,2 milyon kullanıcı ile Starbucks takip etti.

Nets Group şirketlerinden biri olan ve POS çözümleri ile işyerlerinin ödeme kabul etmesini sağlayan Almanya merkezli Concardis, kripto para ile ödemeleri desteklemeye başladı.

  • Bu kapsamda Avusturya merkezli kripto para girişimi Salamantex ile iş birliği yapan Concardis’in ağında Almanya, Avusturya ve İsviçre’den 111 bin işyeri bulunuyor.
  • İlk etapta Bitcoin, Ether, Litecoin, XRP, Stellar ve Dash ile ödeme yapılmasını sağlayacak hizmet için işletmelerden %1-%2 aralığında ücretler alınacak. Salamantex, platformuna stablecoin ve CBDC desteğini eklemeyi de planlıyor.
  • Alışverişe konu tutar, işletmelerin tercihine göre doğrudan kripto para olarak ya da euro’ya çevrilerek işletmenin hesabına aktarılacak.