Bankalararası Kart Merkezi İş Geliştirme Müdürü Okan Yıldız, her hafta bankacılık ve ödeme teknolojileri dünyasında haftanın öne çıkan gelişmelerini Medium hesabından paylaşıyor. Okan Yıldız’ın kaleminden haftanın önemli FinTech gelişmelerini aktarıyoruz.

Mastercard’ın Avrupa ülkelerinde açık bankacılıkta gelinen noktayı irdelediği Open Banking Readiness Index isimli çalışmada düzenleyicilerin, açık bankacılıktan sonra “açık finans” kavramını da gündemlerine aldığına dikkat çekildi. Apple’ın iOS 15 ile birlikte dijital kimlik alanındaki çalışmalarını somutlaştıracağını öğrendiğimiz hafta içerisinde Singapur bankası UOB ise devlet tarafından sunulan dijital imza çözümü Sign with Singpass’i müşterilerinin kullanımına sundu.

ABD ile Çin arasındaki gerilimin yansımalarından biri, Trump’ın görevi devretmeden önce TikTok ve WeChat’i yasaklaması olmuştu. Biden, bu yasağı geri çeken kararnameyi imzaladı.

İtalya merkezli yeni nesil banka AideXa tam bankacılık lisansı alırken Brezilyalı Nubank, 30 milyar dolar değerlemeye ulaştığı turda Warren Buffett’ı da yatırımcıları arasına kattı. Meksika’da KOBİ’lerin ödeme kabul etmesini sağlayan Clip ise SoftBank’in katıldığı turda “unicorn” unvanını elde etti. SoftBank’in yatırım yaptığı bir diğer oyuncuysa artık “fintech devi” olarak addedebileceğimiz Klarna oldu.

Keyifli okumalar, sağlıklı günler diliyorum.

Mastercard ve Payments Cards and Mobile tarafından hazırlanan “Open Banking Readiness Index” isimli çalışmada Avrupa ülkelerinde açık bankacılığın geldiği nokta değerlendirildi. Çalışmada anlık ödemelerin de etkisiyle açık bankacılıkla birlikte finansal hizmetlerde inovasyonun arttığı ve banka hesabından yapılan ödemelerin yaygınlaşmaya başladığı belirtiliyor.

  • PSD2 ile açık bankacılığın ülkelerin ajandalarına girdiği hatırlatılan raporda her ülkenin yerel düzenlemelerle kendi yolunu çizdiği, bu nedenle uygulamada farklılaşmalar olduğu vurgulanıyor. Raporda ülke bazında detaylı incelemeler ve karşılaştırmalar da yer alıyor.
  • İngiltere’nin dünyada öncü bir konumda olduğu, Kuzey Avrupa ülkelerinin iş birliği içinde hareket ettiği, Fransa, İtalya ve İspanya’nın ise açık bankacılığı dijital ödeme ekosistemini dönüştürecek bir araç olarak konumlandırdığı belirtiliyor.
  • Raporda vurgulanan bir diğer konu ise açık finans… Gerek İngiltere’nin gerekse Avrupa Birliği’nin ödemeler dışında kredi, birikim, kredi, yatırım, emeklilik, sigorta, konut kredisi gibi finansal hizmetleri de kapsayan açık finansı gündemine aldığı belirtiliyor.

Trump; ocak ayında görevi Biden’a devretmeden kısa süre önce aralarında Alipay, WeChat Pay ve QQ Wallet’ın da olduğu Çin merkezli sekiz uygulamanın kullanımını yasaklayan bir kararnameye imza atmıştı.

  • Çin ile ABD arasındaki gerilimin bir uzantısı olarak değerlendirilebilecek karar, söz konusu uygulamaların topladığı kişisel verilerle ulusal güvenlik için tehdit oluşturduğu gerekçesiyle alınmıştı.
  • Ancak Biden’ın göreve geldikten sonra bu kararnameyi geri çekmesi ihtimaller arasındaydı ve bu ihtimal gerçekleşti.
  • Biden, imzaladığı yeni kararname ile ABD’nin ulusal güvenliği için potansiyel risk teşkil eden yabancı ülke menşeili yazılımları ve ABD’lilerin kişisel verilerinin nasıl kullanıldığını değerlendirmek üzere Ticaret Bakanlığı’nı görevlendirdi.

Apple, cihaz sahiplerinin banka, mağaza, seyahat kartı gibi kartlarını saklamasını ve ödeme yapmasını sağladığı Cüzdan (Wallet) uygulamasını dijital kimlik fonksiyonları ile zenginleştiriyor.

  • Son bir yılda yaptığı çalışmalarla ultra geniş bant teknolojisinden yararlanan ve dijital anahtarlar sayesinde telefonla araçlara, evlere, işyerlerine, otel odalarına girişi de mümkün hale getiren Apple, sonbaharda genel kullanıma sunacağı iOS 15’le birlikte ehliyet ve kimliklerdeki bilgilerin de Cüzdan uygulamasında saklanmasını sağlayacak.
  • Bu kapsamda kullanıcılar, çeşitli kişisel verilerini de paylaşabilecek. Transportation Security Administration ile iş birliği yapılırken dijital kimlik kartlarının ilk olarak havaalanlarındaki güvenlik kontrolü noktalarında kullanılması hedefleniyor.
  • Kimlik bilgileri, tıpkı Apple Pay’de tutulan kart bilgilerinde olduğu gibi cihazdaki güvenli elemanda (secure element) şifrelenerek saklanacak.
  • Kimliklerin eklenmesi için ilgili belgelerin fotoğrafının çekilmesi yeterli olacak. Paylaşılan ekranlar akışa dair fikir verse de detaylar henüz bilinmiyor.

Devlet öncülüğünde gerçekleştirilen dijital kimlik çalışmalarında önemli mesafe kat eden Singapur’da “Sign with SingPass” isimli dijital çözümünü kullanan son paydaş UOB isimli banka oldu. Bu kapsamda bireysel ve kurumsal müşteriler, işlemlere onay verme ve başvuru formu doldurma süreçlerinde ıslak imza yerine “Sign with SingPass” çözümünü kullanabilecek.

  • Kişisel verilerin güvenliğinin sağlanması adına çözüm ile işleme onay verildiğinde banka ile müşterinin herhangi bir kişisel veri değil, şifrelenmiş rassal bir kod paylaşılacak.
  • Sign with SingPass, Government Technology Agency (GovTech) tarafından geçen yıl hayata geçirilmişti. Nüfusu 5,7 milyon olan ülkede 2,5 milyon kullanıcısı bulunan çözüm ile 140 kamu ve 200 özel sektör şirketinin hizmetlerinden yararlanılabiliyor.
  • Singapur, çözümün dengine sahip olmayan ülkelerde dijital imza altyapısını yaygınlaştırmayı da hedefliyor.

KOBİ’lere yönelik finansal hizmetler sunan yeni nesil bankalardan AideXa, Avrupa Merkez Bankası’ndan tam bankacılık lisansı aldı.

  • Fintech yatırımları anlamında diğer ülkelerin gerisinde kalan İtalya’da Temmuz 2020’de kurulan ve dört ay sonra 45 milyon euro yatırım almayı başaran AideXa, yapay zeka ve açık bankacılıktan yararlanarak kredi ürünleri sunuyor.
  • Lisans ile birlikte adını Banca AideXa olarak değiştirecek olan şirket, Unicredit’in eski yöneticilerinden Roberto Nicastro tarafından kurulmuştu.

Nubank, aldığı 750 milyon dolarlık yatırımla değerlemesini 30 milyar dolara yükseltti. Tura liderlik eden kurum ise 500 milyon dolar ile dünyanın en zengin insanlarından biri olan Warren Buffett’ın şirketi olarak bilinen Berkshire Hathaway oldu.

  • Söz konusu işlem, şubat ayında 25 milyar dolar değerleme üzerinden alınan G serisi yatırımın uzantısı olarak gerçekleşti.
  • Şirket, aldığı yatırımı yeni ürün ve hizmetleri kullanıma sunmak amacıyla kullanacak. Nubank, geçtiğimiz yıl Easynvest isimli yatırım platformu satın almış ve bir sigorta ürününü kullanıma sunmuştu.
  • Müşteri sayısı 40 milyonu aşan Nubank’in yıllık geliri ise 2020’de iki katına çıktı ve 963 milyon dolar oldu.

Şimdi al sonra öde alanının öncüsü olan ve Avrupa’da bankacılık lisansı da olan Klarna, SoftBank liderliğinde gerçekleşen 640 milyon dolar büyüklüğündeki yatırım turunda 45,6 milyar dolar değerlemeye ulaştı.

  • Böylece Avrupa’nın en değerli fintech’i olma özelliğini perçinleyen Klarna, dünyada ise Stripe’ın ardından ikinci sırada yer alıyor.
  • Gerçekleşen işlemler için işyerinden ücret alan Klarna, 2020 yılında 1,2 milyar dolar gelir elde ederken giderleri %50 arttı ve 109 milyon dolara yükseldi. Maliyet artışında uluslararası yaygınlaşma çalışmaları etkili oldu.
  • Klarna, şimdi al sonra öde alanında Afterpay, Affirm ve PayPal gibi oyuncularla rekabet ediyor.
  • Öte yandan Klarna, “Pay in 3” isimli çözümüyle Fransa pazarına girdi.

KOBİ’lerin kartlı ve dijital ödeme kabul etmesini sağlayan donanım ve yazılım tabanlı çözümler geliştiren Clip, SoftBank liderliğinde gerçekleşen turda 250 milyon dolar topladı ve 2 milyar dolar değerlemeyle Meksika’nın ödemeler alanındaki ilk unicorn’u oldu.

  • Meksika’da kişi başına düşen ortalama kart sayısı 1,5. Ancak bireyler kartlarıyla yılda ortalama 40 ödeme yapıyor. Bunun ana sebebi ise kartlı ödeme kabul eden işyeri sayısının az olması… Ülkedeki 11 milyon işletmenin sadece 1 milyonu kart kabul ediyor. Bu durum, Clip için önemli bir büyüme potansiyeli oluşturuyor.
  • 2012 yılında kurulan Clip’in 600 çalışanı bulunuyor.
2008 yılında İTÜ İşletme Mühendisliği lisans programından mezun olan Okan, aynı üniversitenin Endüstri Mühendisliği programından yüksek lisans derecesine sahiptir. Kariyerine 2009 yılında Garanti Ödeme Sistemleri Risk Analiz ekibinde başlamış ve 2012 yılında Bankalararası Kart Merkezi’ne (BKM) katılmıştır. 2016 yılına kadar BKM’de Strateji ve Bilgi Yönetimi ekibinde görev alan Okan, 2016 yılında yeni teknolojilerin ve yaklaşımların ödeme sistemlerine etkisini araştıran ve uygulamalar geliştiren İş Geliştirme ekibine katılmıştır. Fintech, mobil ödemeler, açık bankacılık, BigTech, blockchain ve yapay zekanın yanı sıra Çin ve Hindistan gibi gelişen pazarlara odaklanan Okan, BKM’nin hayata geçirdiği blockchain ve yapay zeka projelerinde de rol almıştır. Fintech dünyasındaki gelişmeleri derlediği haftalık bültenler kaleme alan Okan, kariyerini Haziran 2021’den bu yana Inveo Yatırım Holding’de sürdürmektedir.