Avrupada anlık ödeme sistemlerine yönelik düzenlemeyi içeren taslak yasa metni görüşülmek üzere yasamanın son adımı olan Avrupa Parlementosuna geldi.

Genel Strateji Belgesi

2020 yılında yayınlanan Avrupa Perakende Ödemeler Strateji Belgesi 4 temel noktaya vurgu yapıyordu :

  1. Dijital ve anlık ödeme çözümlerinin bütün Avrupayı kapsayacak şekilde uygulanması
  2. Yenilikçi ve rekabetçi bir perakende ödeme ekosisteminin oluşturulması
  3. Verimli ve birlikte çalışabilirliği olan perakende ödeme sistemi ve çevre destek sistemlerinin oluşturulması
  4. Verimli uluslararası ödemeler

Stratejinin ilk ayağı, anlık ödeme sistemlerinin Avrupa çapında yaygın şekilde kullanılabilmesine yönelik altyapının regulatif olarak hazırlanmasını amaçlıyor. Yerel anlık ödeme sistemlerinin sınır ötesi kullanımlarının artırılması kıta dışı ödeme hizmeti sağlayıcılara olan ihtiyacın azaltılması ve bu noktada bağımsızlığın sağlanması anlamına da geliyor. Öte yandan takip mekanizmasının bulunmadığı kripto ve dijital varlıklara olan meyilin azaltılması da yine anlık ödemeler gibi inovatif altyapıların yaygın şekilde kullanılabilir hale gelmesine bağlı.

Anlık Ödemelerdeki Durum

Anlık ödeme sistemi, gönderici hesabından alıcı hesabına birkaç saniye içerisinde ve zaman kısıtı olmaksızın para gönderiminin yapılabildiği ve tarafların anlık olarak bilgilendirildiği ödeme altyapısı olarak tarif edilebilir.

Avrupa’da birlik ülkeleri arasında yapılan işlemlere yönelik uygulanması düşünülen her çözümün yanlızca birliğin ortak karar alma mekanizmaları tarafından değil aynı zamanda her ülkenin kendi ilgili organları tarafından da onaylanması bir gereklilik. Bu sebepledir ki bölge içi ülkeler arası uygulamaların kullanıma sunulması pek mümkün olamıyor ve fragmante yapıdaki ödeme sistemleri uyum sorunları yaratıyor.

Avrupada gerçekleşen sınır ötesi para transferlerinin sadece %11’i anlık ödeme sistemleri aracılığı ile yapılıyor.

Kaynak: ECB

Bu durumun arz ve talep açılarından farklı gerekçeleri var :

  • anlık ödemelerin getireceği faydaların yeterince farkında olunmaması
  • anlık ödeme yapabilecek yeterli çeşitlilikte ödeme aracının olmaması
  • iyi düzeyde yasaklılar listesi kotrollerinin olmayışı sebebiyle işemlerin red edilmesi
  • yüksek komisyon ücretleri
  • güvenlikle alakalı çekinceler

Önerilen Düzenleme

Avrupa Komisyonu tarafından önerilen düzenleme bütün bu problemlere alternatif çözümler getirerek anlık ödemelerin daha yaygın kullanılmasını sağlamayı amaçlıyor.

Önerilen düzenleme ile Avrupada faaliyet gösteren para transfer hizmeti veren ödeme hizmeti sağlayıcılarının anlık ödeme opsiyonunu da müşterilerine sunmaları zorunlu hale geliyor. Ödeme hizmeti sağlayıcıların kullanıcı arayüzlerini buna uygun şekilde düzenlemeleri gerekiyor.

Ücret konusunda yapılan düzenleme ise anlık ödeme için alınan ücret miktarının diğer alternatif para transfer yöntemlerinden daha yüksek olmaması yönünde.

Güvenlik noktasında en önemli unsurlardan birisi alıcının yasaklı listesinde olup olmadığına dair kontrollerin yapılması ve hesap sahibi ismi ile kullanılan tanımlayıcı numara (IBAN, Tel no vb) arasında bir uyuşmazlık olduğu durumda gönderenin bundan haberdar olması ve işleme devam edip etmeme konusunda karar vermesi. Ödeme hizmeti sağlaycıların bu eşleştirmede hata olması durumunda göndereni uyarması ve onay alması zorunluluğu getiriliyor. Bu da esasında COP (Confirmation of Payee) sisteminin kullanımının zorunlu hale gelmesi anlamına geliyor (Türkiye’de KKB tarafından sunulan IBAN Doğrulama Hizmeti)

Kaynaklar:

Konuk Yazar: Mustafa Aktaş

KaynakMedium