Tarihin sıfır noktasından bu yana insanoğlu pek çok ödeme yöntemini kullandı…

Barter sisteminden, metal paralara geçiş süreci gerçekleşti. Metal paralardan nakit para ve çeklere ve buradan NFC dediğimiz temassız ödeme yöntemlerine kadar geldik diyebiliriz. ABD ve Avrupa’da kartlı temassız ödemelerde mi ağırlıkta yoksa uygulamalar mı daha ağırlıkta kullanılıyor?

ABD tarafında temassız banka/kredi kartları daha yaygın olarak kullanıldığını görüyoruz. Telefondan tarafında kullanılan uygulamalar ise daha sınırlı, fakat büyüyen bir kullanıcı kitlesine sahip olduğunu görüyoruz. Avrupa’da ise temassız banka/kredi kartları daha baskındır. Uygulama ödemeleri bazı bölgelerde popülerdir, ancak genel kullanım oranı temassız kartlardan düşük. Avrupa’nın temassız ödemelerde geride kalmasının nedenini nüfusun ortalama yaşının yüksek olmasına diye düşünebiliriz.

ABD ve AB’de temassız ödemelerde ortalama yaş grubu 35-45 arasında ve genç nüfus ve orta yaş grubu temassız ödemeleri daha yoğun kullanırken, yaşlılar da giderek bu teknolojiyi benimsemeye başlamaktadır. Bu durum, temassız ödemelerin gelecekte daha geniş bir yaş aralığında kabul göreceğini göstermektedir.

Aşağıdaki tabloda temassız ödemelerinin yaş grubuna göre kullanım oranını görmektesiniz.

Bölge Yaş Grubu Kullanım Oranı Notlar
ABD 18-34 %50+ En yoğun kullanıcı grubu
35-54 %35-40 İş yerlerinde ve günlük yaşamda yaygın
55+ %10-15 Pandemi ile birlikte artan kabul oranı
AB 18-34 %55+ Dijital cüzdanlar ve temassız kartlar yaygın
35-54 %40-45 Günlük yaşamda ve iş hayatında sıkça kullanılır
55+ %15-20 Son yıllarda artan benimseme oranı
Türkiye 18-34 %60+ Genç nüfus ve dijital ödeme adaptasyonu yüksek
35-54 %40-45 İş yerlerinde ve günlük yaşamda yaygın
55+ %10-15 Temassız ödemeler kabul edilmekte
Gelişmekte Olan Ülkeler 18-34 %50+ Genç nüfusun teknoloji adaptasyonu yüksek
35-54 %35-40 Günlük yaşamda artan kullanım
55+ %10-20 Yavaş yavaş artan kabul oranı


ABD, AB, Türkiye ve gelişmekte olan ülkelerde temassız ödemelerde ortalama yaş grubu değişiklik göstermektedir. ABD ve AB’de ortalama yaş 35-45 arasında iken, Türkiye ve gelişmekte olan ülkelerde bu yaş aralığı 30-40 arasında değişmektedir. Gençler ve orta yaş grubu temassız ödemeleri daha yoğun kullanırken, yaşlılar da giderek bu teknolojiyi benimsemeye başlamaktadır. Bu durum, temassız ödemelerin gelecekte daha geniş bir yaş aralığında kabul göreceğini göstermektedir.

Temassız kart ödemeleri şu anda daha yaygın ve geniş bir kabul görmekte. Ancak, telefon uygulamaları ile yapılan ödemeler hızla artmaktadır ve özellikle genç nesiller arasında popülerlik kazanmaktadır. Gelecekte, mobil ödemelerin daha da yaygınlaşması ve temassız kart ödemeleri ile daha dengeli bir kullanım oranına ulaşması beklenmektedir. Gelin birlikte ülkeler arasında kullanım oranlarındaki değişime bakalım.

Bölge Ödeme Yöntemi 2019 2020 2021 2022 2023
ABD Temassız Banka/Kredi Kartları 30% 40% 55% 65% %70+
Telefon Uygulamaları 15% 20% 25% 30% 35%
AB Temassız Banka/Kredi Kartları 35% 50% 60% 70% %80+
Telefon Uygulamaları 10% 15% 20% 25% 30%
Türkiye Temassız Banka/Kredi Kartları 20% 35% 50% 60% %70+
Telefon Uygulamaları 8% 12% 18% 20% 25%
Gelişmekte Olan Ülkeler Temassız Banka/Kredi Kartları 15% 25% 35% 50% 60%
Telefon Uygulamaları 10% 15% 20% 25% 30%

Son 5 yılda hem temassız banka/kredi kartları hem de telefon uygulamaları ile ödemeler çeşitli bölgelerde önemli ölçüde artış göstermiştir. Temassız banka/kredi kartları, çoğu bölgede daha hızlı bir benimsenme oranı sergilemiş olsa da, telefon uygulamaları ile ödemeler de özellikle genç nesiller arasında hızla popülerlik kazanmıştır.

ABD ve AB’de temassız kart ödemeleri daha yaygınken, Türkiye ve gelişmekte olan ülkelerde de bu trend hızla yayılmakta. Telefon uygulamaları ile yapılan ödemeler ise özellikle mobil ödeme çözümlerinin (Apple Pay, Google Pay, Samsung Pay) artmasıyla her bölgede büyüme göstermektedir. Kısaca özetleyecek olursak, yaşlı nüfusun ağırlıkta olduğu bir ülke kartsız ödeme sistemlerine geçişi daha yavaş gerçekleşmekte. Türkiye’de ve yaş olarak Türkiye’nin emsali dediğimiz ülkelerin yeni nesil ödeme sistemleri adaptasyonu Batı’ya göre daha hızlı olacaktır. Ödeme sistemleri tarafında yapılan araştırma-geliştirme faaliyetleri olsun, yeni yatırımlar olsun gelecekte çok daha fazlasını geri sağlayacaktır.

Eren Kuru
Eren Kuru, Okan Üniversitesi Bankacılık & Finans ve Bilgi Üniversitesi’nde MBA’i tamamladıktan sonra 2018’de Garanti BBVA Leasing’te Hazine Departman’ında kariyerine başladı. Garanti’den sonra kariyerine Borsa İstanbul’da Türev Ürün Geliştirme Departmanı’nda devam ettikten sonra yatırım sektörüne yöneldi. 2020’de Vakıf Yatırım’da Algoritmik İşlemler, 2023’de Ziraat Portföy’de Fon Yönetimi departmanında yer aldı. Şimdi ise kariyerine Sipay’de Hazine Müdürü olarak devam etmektedir.