GT İnovasyon tarafından, Ödeme Sistemleri ve Cihazlara İlişkin VUK Genel Tebliği Taslağı’na dair kapsamlı bir doküman hazırlandı. İşte içeriğin tam metni:
GENEL BAKIŞ
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın hazırladığı “Kredi Kartı, Banka Kartı, Karekod, Elektronik Cüzdan vb. Ödeme Araçları Kullanılmak Suretiyle Gerçekleştirilen Tahsilatlarda Kullanılan Ödeme Sistemleri ve Cihazlara İlişkin Usul ve Esasların Belirlenmesi Amacıyla VUK Genel Tebliği Taslağı”, kredi kartı, banka kartı, ön ödemeli kart, karekod, e-cüzdan vb. ödeme araçlarının kullanımını ve bayilik modellerini baştan düzenliyor. Taslağın ana başlıkları şunlardır;
– Fiziki ödeme sistemi cihazlarının kullanımı
– Sanal POS uygulamalarının kullanımı,
– Sanal POS uygulamalarının bayilik veya benzeri bir ilişki kapsamında kullanımı.
SOFT POS’A YENİ SINIRLAR
ÖKC’li İşletmelere POS Yok: Vergi Usul Kanunu’na göre ÖKC kullanma zorunluluğu olan mükelleflere banka/ödeme kuruluşları soft/seyyar POS cihazı veremez. Basit (barkodlu) ÖKC kullananlara ise sadece kablolu masaüstü POS tahsis edilecek.
GMÖ Sisteminde ÖKC Muafiyeti: Güvenli Mobil Ödeme ve Elektronik Belge Yönetim Sistemi kapsamındaki işletmelerde ÖKC kullanma zorunluluğu kaldırıldı. Yani sisteme dahil olup e-dokümantasyon kullananlar, POS yerine mobil/e-belge çözümleriyle satış yapabilecek.
Cihaz Paylaşımı Yasak: Banka ve ödeme kuruluşlarının verdiği yazılımlı POS (Soft POS) uygulamaları bayilere devredilemez. Her işletmenin sadece kendine açılmış POS uygulaması olmalı; “üst bayi” konumundaki ana firmalar, soft POS yazılımını doğrudan alt bayilerine kullandıramaz.
BAYİ AĞINA İLİŞKİN DÜZENLEME
En Az 30 Bayi: Ana firma olarak POS bayiliği uygulaması için Türkiye çapında en az 30 bayiye sahip olmak gerekiyor. Bu şart karşılanmadan ana firmanın POS (fiziki ya da sanal) ağı bayilerle paylaşılamaz.
Resmi Sözleşme ve İbraz: Ana firma ile bayiler arasında yazılı bayilik sözleşmesi yapılmalı; bu sözleşme, ilgili banka/ödeme kuruluşu ile her iki tarafın bağlı bulunduğu vergi dairesine ibraz edilmelidir. Sözleşmede ana firmanın bilgileri açıkça yer almalı.
Tahsilat Bilgileri GİB’e: Bayilik kapsamındaki tahsilatlarda slip ve sanal POS raporlarında ana firma bilgileri yer alacak. Banka/ödeme kuruluşları, bu POS işlemleriyle ilgili tüm tahsilat verilerini Başkanlıkça belirlenen usullere göre Gelir İdaresi Başkanlığı’na bildirecek. Böylece her bir satışın hangi firma adına yapıldığı şeffaf şekilde takip edilecek.
Üye İşyeri Sözleşmesi: Bankalar ve ödeme kuruluşları, ana firmanın sanal POS’unu bayilere verebilmek için bayilerle de ayrı üye işyeri sözleşmesi imzalamak zorundadır. Yani ana firma ve alt bayiler arasında sadece ticari değil, aynı zamanda banka/ödeme kuruluşu ile de ticari ilişki bulunmalıdır.
SANAL POS DÜZENLEMELERİ
E-Ticaret ile Sınırlı Kullanım: Sanal POS’lar sadece e-ticaret platformlarında (6563 sayılı Kanun kapsamındaki elektronik ticaret ortamlarında) kullanılabilecek. Bankalar/ödeme kuruluşları, sanal POS’u sadece bu amaçla vermeli; üye işyeri sözleşmesine taraf olmayan işletmelerin kullanımını engellemeli.
Bayilikte Sanal POS: E-ticaret dışındaki satışlar için işletmeler kendi sanal POS’larını kullanamaz. Ancak ana firması e-ticaret ortamında olan bayiler, gerekli koşulları sağlayarak ana firmanın sanal POS’unu kullanabilir (koşullar: 30 bayi, sözleşme, sabit IP, vb.).
GMÖ ve E-Fatura ile Uyumluluk: Güvenli Mobil Ödeme kullanan işletmelerde e-ticaret dışı tahsilatların anlık olarak e-belgeye dönüşmesi gerekiyor; bu nedenle san POS kullanımı mümkün değil. Bu işletmeler de gerektiğinde bayilik yoluyla ana firmanın sanal POS’unu devreye alabilecek.
Sabit IP Zorunluluğu: Ana firma sanal POS uygulamasını bayide açtırmak isterse, kullanılacak sabit IP adreslerinibankaya/PSÖ’ye bildirmek zorundadır. Banka/ödeme kuruluşu yalnızca bildirilen IP üzerinden tahsilata izin verecek; farklı IP’lerden satış yapılması mümkün olmayacak.
BANKALARIN VE ÖDEME KURULUŞLARININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ
Cihaz Takibi ve Kapatma: Bankalar/ödeme kuruluşları, tahsis ettikleri POS cihazları/ uygulamalarını sürekliizlemek ve uygunsuz kullanımı tespit etmek zorunda. Örneğin iştigal konusu dışı işlem veya kayıt dışı tahsilat tespit edilirse, bu cihaz/uygulama derhal kapatılacak.
Onay ve Sorgulama: Yeni üye işyeri sözleşmesi yapılmadan önce banka/PSÖ, Gelir İdaresi’nden ilgili mükellef için POS kullanım durumunu teyit edecek. Bu sayede yasaklı veya uyumsuz cihazların dolaşımı önlenir.
Kayıt Dışı tespiti ve Bildirim: Uyuşmazlık veya kayıt dışı işlem görüldüğünde, banka/ödeme kuruluşu ilgili cihazı kullanıma kapatıp Gelir İdaresi’ne bildirimde bulunacak. Bu takip sayesinde düzensizliklerin ceza kapsamına girmesi kolaylaşacak.
Sanal POS Kontrolü: Bankalar/ödeme kuruluşları, sanal POS uygulamalarının e-ticaret dışı veya başka işletmelerde kullanılmasını engellemek için ölçüm ve takip sistemleri kuracak. Verilen sanal POS’un sadece anlaşmalı üye işyerinde ve e-ticaret amaçlı çalıştığından emin olmak onların sorumluluğunda.
NE YAPMALI? NELERE DİKKAT ETMELİ?
Uyum Çalışmalarını Planlayın: 30 bayilik kriteri, sabit IP’ler, sözleşme yükümlülükleri gibi yeni gereksinimler için hâlihazırdaki altyapı ve sözleşmelerinizi gözden geçirin. Hangi işletmeleriniz ÖKC kapsamında, hangi bayileriniz 30 şartını sağlıyor? Bu soruları yanıtlayın.
Sözleşmeleri Güncelleyin: Bayi ve üye işyeri sözleşmelerinizi yeni taahhütlere uygun hale getirin. Ana firma–banka–bayi üçgeninde tüm sözleşme ve bildirim mekanizmalarının doğru kurulduğundan emin olun.
Teknik Altyapıyı Gözden Geçirin: POS/yazılım envanterinizde “paylaşılan” cihaz veya uygulama var mı? Soft POS’larınızın yetkilendirilmemiş kullanımları önlemek için gerekli teknik tedbirleri (ör. IP filtreleri) uygulayın.
Sonuç olarak, yeni düzenlemeler, fintech firmalarının operasyonel yapısını derinden etkileyecek; şimdi hazırlık yapmak, sözleşme/muhasebe sistemlerini güncellemek en kritik adımlar olarak görünüyor. Ödeme sistemi oyuncuları (bankalar, ödeme kuruluşları, işlemciler) bu yeni kurallarla birlikte “kendi POS’undan ödeme” ilkesini aşamalı olarak devreye almalı, riskleri minimize edecek adımları atmalıdır. Cihaz paylaşımının ceza ile sonuçlandığı bir ortamda, uyumunuzu sağlam temeller üzerine inşa etmek en doğru hareket olacaktır.
İlgili Tebliğ Taslağı’na 24/7/2025 Perşembe günü sonuna kadar görüş verilmesi mümkündür.
Raporun PDF’ine buradan ulaşabilirsiniz.
GT İnovasyon
