Finans profesörü Andros Gregoriou, stablecoin kavramını sadeleştirerek temel noktaları aktardı. Gelin, bu ilginç noktalara yakından bakalım.
1-Stablecoin türleri
Gregoriou’ya göre dört ana stablecoin türü var:
- Dolar ile sabitlenmiş: Örneğin USDT gibi ABD dolarına bağlı stablecoin’ler.
- Emtia teminatlı: Altın, gümüş gibi değerli metallere sabitlenmiş coin’ler.
- Dijital varlığa sabitlenmiş: Bitcoin, Ethereum gibi kripto varlıklara bağlı stablecoin’ler.
- Teminatsız (algoritmik): Herhangi bir varlığa bağlı olmayan, algoritmalarla stabilite sağlamaya çalışan coin’ler.
Her bir kategorinin bilinmesi elzem, zira her stablecoin aynı risk düzeyine sahip değil. Bazıları oldukça yüksek risk barındırabilir, hatta Bitcoin ya da bazı ETF’lerden daha riskli bile olabilirler.
2- Ne ile sabitlendiğini anlamak gerekiyor
Stablecoin’leri değerlendirirken “neye karşı stabil” olduklarını bilmek şart. Örneğin dolar sabitli bir stablecoin düşünüyorsanız, bunun gerçekten 1:1 sabitlenip sabitlenmediğini ve yeterli rezervle desteklenip desteklenmediğini kontrol etmeniz önemli. Bu arada kontrol etmek pek de kolay olmayabiliyor, kimi stablecoin’lerde özellikle rezervlerle ilgili soru işaretleri var.
3- Düzenleme (regülasyon) çok kritik
Stablecoin’lerin istikrarı için regülasyon, öncelikli faktörler arasında. Bununla birlikte aşırı katı ve raporlama yükü yüksek regülasyon, 1:1 sabitlemenin bozulmasına yol açabilir. Gregoriou’ya göre prensip temelli düzenleme, yani çok katı kurallar yerine genel ilkeler daha faydalı olabilir.
4- Şeffaflık ve algoritmalar
Yapay zekâ, stablecoin analizinde önemli bir rol oynayabilir. Ayrıca bazı sofistike araçlar, kripto varlıkların yönünü tahmin etmekte ve varlıkları değerlendirmekte kullanılabilir.
Bu noktada stablecoin’ler, bazı yönlerden yapay zekâdan bile daha “şeffaf” olabilir, çünkü hangi varlığa bağlı oldukları, nasıl çalıştıkları ve fiyatlarının ne olması gerektiği bilinir. Bu ölçüt, kripto dünyasında büyük bir avantaj.
Eğer sabitlik bozulursa (örneğin 1:1 ilişkiden sapma olursa), bu bir sorun işaretidir ve dikkat edilmesi gerekir.
Gregoriou’ya göre stablecoin’ler gelecekte finans sisteminde büyük rol üstlenecek. Dijital devrim ilerledikçe, istikrar arayan varlıklar olarak stablecoin’lere daha çok ilgi olacak. Diğer yandan “stablecoin” dendiğinde türlerini, destek mekanizmalarını ve risklerini anlamak da kritik gereklilikler arasında.
