“Kripto para ve Bitcoin nedir, ne değildir” soruları hem son kullanıcıların hem liderlerin aklında yer edinirken, Barış Koç Medium üzerinde yayımladığı makalede “kripto para yanılgısına” dikkat çekiyor.
Kripto para birimi, finans sektörünün son bir kaç yıldır gözdelerinin başını çekiyor. Yatırım aracı olarak büyüyen balon görülen Bitcoin, yeni bir para birimi olabilir mi sorularını da gündeme getiriyor. Bu da piyasalarda 1600‘lerdeki lale çılgınlığını andırıyor İstanbul’dan Hollanda’ya giden lale soğanı bir anda çalışanların bir yıllık maaşlarıyla eş değere sahip olup, birçok kişiyi bir anda zengin etmiştir bu da herkesin yatırım yapmak istediği bir araç haline getirmiştir. Bu balonun bir süre sonra sönmesi yatırımcılarının, üreticilerinin ve Hollanda Krallığı’nın ekonomik çöküntüye girmesine neden olmuştur. Günümüzde laleye yatırım yapmak ne kadar saçma geliyorsa, Bitcoin de belki de ileride böyle olacak. Fakat Bitcoin sağladığı Blockchain sistemi ile güvenli para aktarımını sağladığı için ödemelerde kullanılabilecek gibi gözüküyor lalenin aksine.
Avrupa’da kripto para birimi ile ilgili ING Bank’ın yaptığı araştırmaya (buradan rapora ulaşabilirsiniz) göre en yüksek bilinirlik %70 ile Türkiye’de (Avrupa ortalaması %67), aynı zamanda en çok sahiplik de %18 ile Türkiye’de bulunuyor. Bunun yanında Türkiye’de gelecekte kripto para sahibi olabilirim diyenler, Avrupa’da %45 ile yine birinci gözüküyor. Sanıyorum buna dolandırıcılık amaçlı kurulan Bitcoin saadet zincirleri ve ÇiftlikBank gibi organizasyonlara katılanlar da dahil oluyor. Bu da bilinirliğin ve talebin ne denli büyüdüğünü gösteriyor.
Bu tarz bir sistemin devletler tarafından para birimi olarak tanınabileceğini düşünenler çoğunlukta ancak günümüz ekonomik koşullarında pek mümkün gözükmüyor gibi. Yeni bir para birimindense sağladığı teknolojik gelişim ile gerekli düzenlemelerle bir ödeme yöntemi olarak kullanılabilir.
Finlandiya Dijital Merkez Bankası başkanı, Aleksi Grym’de kripto para birimi ile ilgili fikirleri ile bunu desteklemiştir:
Grym’nin argümanına göre dijital para birimleri finansal hesapları teknolojik bir şekilde tutmak dışında birşey değil. Bilgisayar teknolojilerinin kullanılması ve kriptoloji dışında paranın karakterine yeni bir eklemesi olmadığını savunuyor. Araştırmacılara göre Bitcoin merkezi olmayan hesaplar sistemidir, ve para yerine geçebilecek bir araç değildir.
Bitcoin piyasası ile ilgili olarak spekülatif bir yatırım aracı olarak kullanıldığından ve Bitcoin’in gerçek değerinin olmadığından ve balon bir pazar olduğundan bahsedilmiştir. Bitcoin hesap sahipleri anonim olabiliyor bu da teknik takibi engelliyor. 2018 verilerine göre günümüzde yapılan Bitcoin işlemlerinin %44’ü ve kullanıcılarının %25’i illegal aktiviteler için kullanıyor.
Kripto para birimini kurarken Nakamoto’nun amacı aracı kullanmadan online para gönderebilmekti. Ödeme sistemi nakite benziyordu direkt, isimsiz ve geri dönüşssüz. Bunun için bankaların devre dışı kaldığı, birebir işlem yapılabilen dijital madeni paraları çıkardı. Madenciler kripto şifreler çözüldükçe karşılığında Bitcoin ile ödüllendiriliyorlar. Madencilik yapıldığı sürece işlemler de gerçekleşebiliyor. İşlem yapısı gereği fraud işlem yapılmasını da engelliyor.
Bitcoin’in para transferinde iki eksiği var; birincisi nakite dönüştürülmesindeki zorluklar, ikincisi ise kişiden kişiye para gönderiminde madenciler eğer sistemi çalıştırmazlarsa gönderim sağlanamıyor.
Makalenin tamamını okumak için tıklayın.
