Okan Yıldız, her hafta bankacılık ve ödeme teknolojileri dünyasında haftanın öne çıkan gelişmelerini Medium hesabından paylaşıyor. Okan Yıldız’ın kaleminden haftanın önemli FinTech gelişmelerini aktarıyoruz.
Öncelikle geçmiş bayramınızı kutluyorum. Umarım bu uzun tatilde sevdiklerinizle sağlıklı ve huzurlu vakit geçirme imkanı bulmuş ve enerji toplamışsınızdır.
Merkez bankası dijital paraları ve stablecoin’lerin tabiri caizse gündemi işgal ettiği bir haftayı geride bıraktık. Çin, Hindistan ve Avrupa’da merkez bankaları CBDC ile ilgili gelişmelerle karşımıza çıkarken İspanya’da Iberpay, dijital euro üzerine yaptığı çalışmaların sonuçlarını paylaşarak düzenleyicilere ışık tuttu.
Stablecoin dünyasının yükselen yıldızı USDC, Visa’dan sonra Mastercard’ın da desteğini alırken Libra’nın rakibi olarak tanıdığımız Celo, PayU ile iş birliği yaptı. Visa ve Klarna ise satın aldıkları fintech’lerle bu hafta bültendeki yerlerini aldı.
Keyifli okumalar, güzel bir hafta diliyorum.
Çin, Dijital Yuan Denemelerinde Gelinen Noktayı Paylaştı
Yaptığı çok sayıda pilot çalışma ile CBDC çalışmalarında en fazla mesafe kat eden ülke olan Çin, pilot çalışmalarda gelinen noktayı ortaya koyan bilgileri bir rapor ile paylaştı. e-CNY olarak da anılan dijital yuan cüzdanlarından 24,4 milyon adet oluşturulurken bunların 20,9 milyonunu bireysel cüzdanlar oluşturdu. Fatura ödemeleri, kamu hizmetleri, ulaşım gibi 1,32 milyon kullanım alanı ile 71 milyon ödeme işlemi yapılırken bu işlemlerde toplam tutar 34,5 milyar yuan (5,3 milyar dolar) oldu. Mahremiyetin önemine değinen düzenleyici, “düşük tutarda anonimlik yüksek tutarda izlenebilirlik” prensibini benimsiyor. Bireysel ve kurumsal cüzdan kavramları dışında yazılım ve donanım tabanlı cüzdan, ebeveyn cüzdanı ve alt cüzdan kavramları da pilot çalışmalarda denendi.
Iberpay, Dijital Euro’ya Dair Kavram İspatı Çalışmasının Sonuçlarını Paylaştı
İspanya’da ödeme altyapıları geliştiren Iberpay, ülkedeki 16 banka ile birlikte gerçekleştirdiği Smart Money isimli dijital euro’yla ilgili kavram ispatı çalışmasının sonuçlarını paylaştı. İspanya Merkez Bankası’nın gözlemci olarak dahil olduğu çalışmada, ECB’nin Ekim 2020’de paylaştığı “Report on a Digital Euro” başlıklı raporda yer verdiği token tabanlı ve hesap tabanlı modeller, dağıtık kayıt defteri teknolojisi, online ödemeler, internet bağlantısı yokken offline ödeme yapma, kullanım ve sahiplikle ilgili limitler, mahremiyet ve programlanabilir ödemeler gibi yapılar ve kurgular denendi. Çalışmalarda, Iberpay tarafından geliştirilen Red-i isimli blockchain ağı da kullanıldı. İzin gerektiren pseudonym bir yapının kullanıldığı çalışmada son kullanıcıların işlem verisine sadece çalıştıkları finans kuruluşları erişebilirken Iberpay ve düzenleyici ise kişisel veriye erişmeden genel işlem bilgisine ulaşabildi. Çalışmada ulaşılan bazı sonuçlar ise şu şekilde:
· ECB’nin dijital euro ihraç edeceği, bankaların ve finans kuruluşlarının bu dijital euro’ları dağıttığı iki katmanlı model, merkezi modele tercih edilmelidir.
· Hesap tabanlı ve token tabanlı modellerin birlikte uygulanması yerinde olacaktır.
· Iberpay gibi düzenlenmiş ve deneyimli oyuncular, toptan dijital euro dağıtım sürecinde gereken platformu sunabilir.
· Son kullanıcılara ait cüzdanların yönetilmesi için dijital kimlik yapısının geliştirilmesi gerekiyor.
· Programlanabilir ödemeler, finansal inovasyon ve yeni iş modelleri için önemli bir adım olacak.
Dijital Euro Projesi Resmen Başladı
Avrupa Merkez Bankası (ECB), dijital euro’da tartışma aşamasından araştırma aşamasına geçti. İki yıl sürecek çalışmada dijital euro’nun tasarım, dağıtım ve kullanımı ile ilgili başlıklar detaylandırılacak. Gerekli mevzuat değişikliklerinin de netleştirileceği araştırmanın sonuçları olumlu olursa 2025 yılında dijtal euro’nun hayata geçirilebileceği belirtiliyor.
Hindistan, CBDC Araştırmalarında Son Düzlüğe Girdi
Kurgulanacak yapıların ödemeler dünyasını ve bankacılığı etkileyeceği merkez bankası dijital paraları (CBDC) üzerine ülkeler çalışmalarını sürdürüyor. Hindistan Merkez Bankası (RBI), konuyla ilgili araştırmalarının sürdüğünü, mevzuat değişiklikleriyle koordineli olarak CBDC’yi fazlar halinde kullanıma sunmayı hedeflediğini ve yakında pilot çalışmalar yapılabileceğini açıkladı.
Mastercard, Ödemelerde USDC’yi Test Edecek
Bireylere ve işyerlerine kripto para ile ödeme yapma ve alma imkanı verme planını daha önce paylaşan Mastercard, USDC ile ödemeleri test edecek. USDC’nin cüzdanlardaki kripto paralarla itibari paralar arasında köprü olarak konumlandırılacağı pilot çalışmada kripto paraların itibari paralara dönüştürülmesinde ortaya çıkan zorlukların bertaraf edilmesi planlanıyor.
PayU, Celo İş Birliği ile İşyerlerine Stablecoin ile Ödeme Kabul Etme İmkanı Verecek
Facebook’un stablecoin girişimi Libra (yeni adıyla Diem) 2019 yılında duyurulduğunda Visa, Mastercard, PayPal, Stripe, Mercado Pago, PayU gibi finans dünyasının önemli oyuncularının bu girişimi desteklediği açıklanmıştı. Ancak düzenleyicilerin Libra aleyhine ardı ardına yaptığı açıklamalar sonrasında bu oyuncular desteğini çekmişti. Bir tanesi hariç, PayU… Latin Amerika, Afrika, Güneydoğu Asya gibi gelişmekte olan bölgelere odaklanan ve ülkemizde de hizmet veren PayU, bu kez Libra’nın rakibi olarak anılan Celo Alliance ile dirsek teması kurdu. Ağındaki 450 bin işletmenin Celo Alliance’ın stablecoin’i cUSD ile ödeme kabul etmesini sağlayacak olan PayU, Celo’nun yönetişim token’ından da bir miktar satın alarak birliğe yatırım yapmış oldu.
Visa, Currencycloud’u Satın Aldı
Kısa süre önce Tink’i bünyesine katan Visa, bu kez uluslararası para transferi alanında bankalara ve fintech’lere API tabanlı çözümler sunan Currencycloud’u satın aldı. 2007 yılında kurulan İngiltere merkezli şirket için Visa 700 milyon pound ödeyecek. Monzo, Revolut, Starling gibi oyuncularla çalışan Currencycloud’un 2020 yılının başında aldığı yatırıma Visa liderlik etmişti.
Klarna, Stocard’ı Bünyesine Kattı
2012 yılında kurulan ve perakende şirketlerinin sadakat kartlarının eklenebildiği bir mobil uygulama olarak hizmet veren Stocard, Kasım 2020’da Stocard Pay isimli temassız ödeme çözümünü İngiltere’de kullanıma sunmuştu. Avrupa’da 60 milyon müşterisi bulunan Almanya merkezli şirket, Klarna tarafından 113 milyon euro karşılığında satın alındı.
