Finansal hizmetlerin geleceğini şekillendiren FinTech, finans ile teknoloji sektörünü bir araya getirerek geleneksel süreçleri teknolojik donanım ve yazılımlar aracılığıyla geliştirmeyi hedefliyor.
Birçok ülkedeki mevcut sürdürülebilir kalkınma girişimleri üzerinde yapılanan yeşil ekonomiye geçişle ilgili yapısal değişimler yönetmeliğiyle; yeşil endüstriler, iş ve teknoloji geliştirme fırsatlarını kullanmak da dâhil olmak üzere temiz büyüme kaynakları saptamayı amaçlıyor. İstihdam ve değişimin geleneksel sektörler üzerindeki dağılım etkileri yönetiminin de yeni fırsatların kullanımıyla birlikte sürdürülmesi gerekiyor. Yeşil büyüme yolunda kaydedilen ilerlemenin ölçülmesi için, çevre kalitesi, doğal kaynak kıtlığı ve maddi refahın ötesindeki yaşam kalitesini yansıtma için göstergelerin ve verilerin işlenmesine ihtiyaç duyuluyor.
Yeşil ekonomi ve sosyal fayda girişimlerini sürdürülebilir kılmak için yapılan küresel atılımlar, yenilikçi finans çözümlerini FinTech ile keşfediyor.
FinTech özellikli bir derecelendirme sistemi doğrudan yeşil ekonomiyi ilgilendiren; karbon emisyonu veri yönetimi, kurumsal karbon ayak izi ve sera emisyonlarının takibi ve karbon nötrleme, rüzgâr türbinleri ve güneş santrallerinin endüstriyel işlenmesi, atıkların geri dönüşümü gibi tüm yenilebilir enerji kalemlerinin ölçeklendirilmelerini mümkün kılıyor.
Karbon salınımı ile ilgili projeler
Sistem nasıl çalışıyor?
Fintech sistemiyle; ulusal, il, belediye ve ilçe yönetimlerindeki tüm karbon salınımı verileri yapay zeka ile toplanıyor. Toplanan verilerin emisyon derecelendirmeleri sağlanıyor. Düzenleyici kriterleri, küresel olarak tanınan diğer ESG (Environment, Social, Corporate Governance) çerçeveleriyle bütünleştiriyor.
Karbon piyasası kaydı ve ticaret sistemi gereksinimlerini karşılamak üzere tasarlanıyor. Emisyon azaltma proje yönetimi – karbon ödeneği uyumu ve karbon ticareti açısından şirketlerin ihtiyaçlarını gözetiyor.
Çevresel sosyal yönetişim “ESG” aracılığıyla; düşük karbonu destekleyecek eylemlere erişim, ESG metriklerinin derecelendirmelerinin OECD raporlarına dayandırılarak çevresel “E” sütununda işlenmesi, düşük karbon emisyonlarına uyumlanmasının yanı sıra iklim ve çevrecilik girişimleri de destekleniyor.
Sonuç olarak, fintech çözümleri aracılığıyla şirketlerin yeşil ve düşük karbona geçişini hızlandıran ve enerji üretimi endüstrisindeki diğer şirketlere örnek teşkil eden inovatif bir sistem ortaya çıkıyor.
Öte yandan Dünya Ekonomik Forumu (WEF), Web3 teknolojilerinin iklim değişikliğine karşı mücadeledeki rolünü değerlendirmeye adanmış bir girişim olan Kripto Sürdürülebilirlik Koalisyonu’nu başlattı. 30 şirket, eğitim grubu ve diğer kurumlardan oluşan organizasyon, bu teknolojilerin enerji tüketiminin etkisini ve mevcut karbonsuzlaştırma çabalarına destek olmak için nasıl kullanılabileceğini araştıracak.
Dünya Ekonomik Forumu’nun blok zincir ve dijital varlıkları başkanı Brynly Llyr şunları söyledi:
“Web3’ün önemli ve benzersiz bir yönü, doğrudan topluluk katılımını ve eylemini desteklemek ve ödüllendirmek için teknolojiyi kullanmasıdır. Bu, birçok bireyin çalışmalarını doğrudan birbiriyle koordine edebileceğimiz ve merkezi kontrol olmaksızın toplu eylemi mümkün kılabileceğimiz anlamına gelir.”

Web 3.0 teknolojisinin merkeziyetsiz olma özelliği ile tüm verilerin şeffaf olması göz önüne alındığında yeşil finans dört sütuna odaklanmış olacak:
Dijital Katılım/ Düşük Karbon/ Teknolojik Yenilik/ Açık Ekosistem.
Blockchain ekseninde hayat bulan bir finans sistemi olan ReFi Regenerative Finans ise, DeFi (Decentralized Finance) prensiplerine dayanıyor. REFI, sürdürülebilir projeleri desteklemek için eşler arası finansal araç ve hizmetlerden yararlanan, hızla gelişen bir oluşumdur. Onarıcı Finans olarak dilimize geçen ReFi’ da rejeneratif projeler ve iklim çözümleri arasında iklim koşullarıyla mücadelede ormanlaştırma, karbon giderimi, biyoçeşitlilik yönetimi, ekosistemin korunması veya atıkların giderilmesi gibi unsurlar yer alıyor. Karbon kredileri işlemlerini destekliyor. Blokzincir verilerinin şeffaf ve izlenebilir olması bakımından aynı kredinin iki kez sayılmasının önüne geçerek gerçek bir güven mekanizması sağlıyor.
Web 3.0 açık kaynak kodları ile kitlesel koordinasyon oluşumunda şeffaflık yaratırken, ortak bir amaç izinde çalışan topluluklara hız kazandırıyor. Açık kaynak geliştirmeyi finanse etmede ReFi devreye giriyor. Dolayısıyla iklim değişikliğiyle mücadele, karbonsuzlaştırma ve yeşil büyümede Web 3 ve ReFi birlikteliğinde eşleşen DAO yapılarıyla hedeflere ulaşmada kolaylık sağlanıyor. ReFi, blokzincir teknolojisi ve sosyal etkinin kesişim noktasında koordineli bir çözüm sunuyor. Özellikle iklim ve karbon DAO’ları incelendiğinde bireysel kazançtan çok ortak faydaya değer veren çok çeşitli kullanım durumlarına sahip oldukları görülüyor.
Karbonize NFT’ler ise; tokenize edilmiş orman arazilerini finansmana dönüştürmeye teşvik etmek gibi özel alternatif formüller sunuyor. Daha fazla detay için buraya tıklayınız.
ReFi tabanlı Çevreyi Koruma, Kalkındırma ve Tokenizasyon çalışmalarını sürdüren aktif Web 3.0 karbon projelerine örnek liste için buraya tıklayınız.
Giderek artan kurumsal fon ve yatırımcı toplulukları çeşitli Çevresel, Sosyal ve Yönetişim (ESG) yatırım yaklaşımlarını bünyesine dahil ettiğinden, sürdürülebilir finans biçimleri son yıllarda ivme kazandı. Bu büyüme, hem uzun vadeli finansal değer arayışı hem de değerlerle uyum sağlama arayışı tarafından yönetilen finans ekosistemindeki talep kaymaları tarafından teşvik edildi (OECD).
Yeşil finans için izlenen politikalarının sektörel ekonomik bazda arz ve talebi kapsayacak uyumlu ve entegre bir stratejide bütünleştirilmesi gerekiyor. Bu yaklaşım, yeşil büyümenin sadece krizlere karşı geçici çözümle kalmamasıyla beraber; üretim süreci ve tüketici davranışlarının dönüştürülmesi dinamiği olmasını da sağlıyor.
Blokzincir dikeyinde gelinen nokta, iklim değişikliğine karşı mücadeleye şeffaflık getirebileceğimiz, finansal girişimlerle sınırlar ötesine ulaşabileceğimiz, yeşil mutabakat ve dijital dönüşüm (İKİZ DÖNÜŞÜMLER) hedefinde küresel-kitlesel bazda hızla ilerleyebileceğimiz teknolojik ve demokratik bir ortam yaratıyor.
Konuk Yazar: Ayben Günak


