T.C. Merkez Bankası tarafından geliştirilen TCMB Ödeme Sistemleri’nin sağladığı başlıca avantajlar ve sistemin özellikleri şu şekildedir:
- Bankalar arasındaki para transfer işlemlerinin elektronik ortamda gerçekleştirilmesi,
- Para transferinin daha hızlı, güvenilir ve düşük maliyetle yapılması,
- Bankaların, fon yönetimlerini daha kolay ve etkin biçimde gerçekleştirmesi,
- İnsan gücü ve kâğıda dayalı işlemlere olan ihtiyacın azalması,
- Ödeme hizmetlerinin çeşitlenmesine fırsat verecek bir altyapı sunulması,
- Fiziksel menkul kıymet basım ve değişiminin azalması,
- Menkul kıymetlerin ödeme karşılığında teslim edilmesi.
TCMB Ödeme Sistemleri hangi zamanlar çalışır?
TCMB Ödeme Sistemleri; resmî tatiller dışında, hafta içi her gün 08.30-17.30 saatleri arasında çalışır. Yarım iş günlerinde ise saat 13.00’e kadar sistemler açıktır.
Bunun yanında, bankalar tarafından müşteri ödemelerinin gerçekleştirilmesi amacıyla, Merkez Bankası tarafından farklı çalışma saatleri belirlenebilir.
TCMB Ödeme Sistemleri’nde iptal ve iade
Geri Dönülemezlik İlkesi çerçevesinde, TCMB Ödeme Sistemleri’nde, hesaplara işlenen ödemeleri iptal etmek mümkün değildir.
Hatalı ödemeler ancak alıcı banka tarafından iade edilebildiği için, bu durumlarda müşteriler kendi bankalarına başvurmalıdır.
TCMB Ödeme Sistemleri’nde işlem süresi
Merkez Bankasının yürüttüğü TCMB Ödeme Sistemleri’nde, bankalar arasında yapılan ödemeler 1 saniyeden daha kısa sürede; müşteriler arası perakende ödemeler ise ortalama 30 saniye içerisinde işlenir ve alıcı bankaların hesaplarına aktarılır.
Sistemden gerçekleştirilen ödemeler, gönderici bankanın hesap bakiyesi yeterli olmak şartıyla, bekletilmeden alıcılarına iletilir. Başka bir deyişle, bu tür durumlarda, işlemler TCMB Ödeme Sistemleri’nde beklemez ve herhangi bir onay gerektirmez.
Bunun yanında, paranın müşteri hesabına geçme konusunda, gönderici ve alıcı bankaların kendi iç iş akışları nedeniyle süre farklılıkları yaşanabilir. Bu tür durumlarda, müşterilerin alıcı ve gönderici bankalarla iletişim kurması gerekmektedir.

TCMB Ödeme Sistemleri’ne kimler katılabilir?
TCMB Ödeme Sistemleri’ne Türkiye’de faaliyette bulunan tüm bankalar katılımcı olabilir. Ayrıca Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. (PTT) EFT Sisteminin, Merkezî Kayıt Kuruluşu da EMKT Sisteminin bir katılımcısıdır.
TCMB Ödeme Sistemleri’ne katılım şartları
Sisteme katılmak isteyen kuruluşların aşağıdaki katılım şartlarını sağlaması gerekmektedir.
• TCMB’ye yazılı olarak başvurması, katılımcı adayının “banka” olması halinde ise bankacılık izin ve yetki belgelerini sunması,
• Katılımlarının TCMB Yönetim Komitesi tarafından onaylanması,
• TCMB Ödeme Sistemleri Katılımcı Sözleşmesini imzalaması,
• TCMB nezdinde hesabının bulunması,
• TBB nezdinde TCMB Ödeme Sistemlerine katılım için gereken işlemlerini tamamlaması,
• Sisteme bağlantı için gereken yazılımı sağlaması, iletişim ağına ilişkin altyapıyı kurması ve bu hazırlıklarının TCMB tarafından onaylanmış olması,
• TCMB tarafından belirlenen altyapı hazırlıkları takvimi ile katılım tarihine uyması ve hazırlıklarını aksatmadan tamamlaması,
• Sisteme kabul testlerinde başarılı olması.
TCMB Ödeme Sistemleri Katılımcıları listesine buradan erişilebilmektedir.
TCMB Ödeme Sistemlerinin Uluslararası Standartlara Uygunluğu
TCMB Ödeme Sistemlerinin Uluslararası Mutabakatlar Bankası (Bank for International Settlements, BIS) bünyesinde yer alan Ödemeler ve Piyasa Altyapıları Komitesi (Committee on Payments and Market Infrastructures, CPMI) ile Uluslararası Menkul Kıymet Komisyonları Organizasyonu (International Organization of Securities Commission, IOSCO) tarafından ödeme sistemleri, menkul kıymet mutabakat sistemleri, merkezi karşı taraflar, merkezi saklama kuruluşları ve veri depolama kuruluşları gibi finansal altyapı kuruluşları için belirlenen Finansal Piyasa Altyapısına İlişkin Prensiplere göre değerlendirildiği belgeye buradan ulaşılabilir.


