Odak noktası teminat ve post-trade…
Birleşik Krallık Finansal Davranış Otoritesi (FCA) ile İngiltere Merkez Bankası (Bank of England), toptan finansal piyasalarda tokenizasyonun geleceğine ilişkin sektör geri bildirimlerini yayımladı. Eylül-2026 tarihli Tokenisation in Wholesale Financial Markets başlıklı doküman, Birleşik Krallık’ın tokenizasyon alanındaki yaklaşımında deney ve pilotlardan ölçeklenebilir, kalıcı ve ticari olarak sürdürülebilir altyapılara geçişin öne çıktığını göstermesi yönüyle önemli.
FCA ve Bank of England, Mayıs ayında yayımlanan ortak görüş talebine 123 yanıt aldıklarını açıkladı. Finans sektörünün genel olarak kurumların tokenizasyon konusunda ortaya koyduğu vizyonu desteklediği belirtilirken, katılımcılar özellikle daha hızlı ilerleme, net takvimler ve pilot uygulamalardan gerçek piyasa kullanımına geçiş çağrısında bulundu. Detaylara birlikte bakacağız…
Buraya tıklayarak indirebilirsiniz…
En büyük fırsat post-trade süreçlerinde
Geri bildirimlerde tokenizasyonun en güçlü kısa ve orta vadeli kullanım alanı olarak post-trade süreçleri öne çıktı. Özellikle teminat yönetimi, piyasa katılımcılarının en fazla dikkat çektiği kullanım alanı oldu.
Tokenizasyon sayesinde teminatların piyasalar arasında daha hızlı hareket ettirilebilmesi, mevcut teminatların daha verimli kullanılmasına yardımcı olabilir. Raporda ayrıca tokenleştirilmiş para piyasası fonlarının (tokenised Money Market Funds – tMMF) teminat olarak kullanılmasının, piyasa stresinin yaşandığı dönemlerde varlıkların zorunlu olarak likide edilmesi ihtiyacını azaltabileceği belirtiliyor. Gerçek zamanlı teminat ve marjin hesaplamaları da potansiyel faydalar arasında gösteriliyor.
FCA ve Bank of England da kısa ve orta vadede toptan piyasalarda tokenizasyonun temel faydasının teminat hareketliliğini artırmak olmasının beklendiğini belirtiyor. Kurumlar, stablecoin’ler dahil tokenleştirilmiş varlıkların teminat olarak kullanılmasına ilişkin çalışmaları ilerletmeyi planlıyor.
“Aynı risk, aynı düzenleyici sonuç” yaklaşımı
Düzenleyici çerçevede ise FCA ve Bank of England, tokenleştirilmiş ve geleneksel varlıklar arasında mümkün olduğunca eşdeğer bir yaklaşım benimsemeyi sürdürüyor. Kurumların temel prensibi, “aynı risk, aynı düzenleyici sonuç” yaklaşımı. Buna göre tokenleştirilmiş geleneksel varlıkların, yasal hakların aynı ve temel risklerin karşılaştırılabilir olması halinde tokenleştirilmemiş karşılıklarıyla benzer ihtiyati düzenlemelere tabi tutulması hedefleniyor. Ancak sektör, “karşılaştırılabilir risk” kriterinin hangi durumlarda geçerli olacağı konusunda daha fazla açıklama talep ediyor.
Kurumlar ise tokenleştirilmiş varlıkların, taşıdıkları risklerin karşılaştırılabilir ve yeterince azaltılmış olması koşuluyla geleneksel varlıklarla aynı şekilde değerlendirilmesi yönündeki hedeflerini koruyor.
Stablecoin’ler ödeme ve mutabakat altyapısına giriyor
Tokenizasyon ekosisteminin gelişiminde ödeme ve mutabakat (settlement) altyapısı da kritik başlıklardan biri olarak öne çıkıyor. Sektör temsilcileri, stablecoin’ler gibi tokenleştirilmiş varlıkların settlement varlığı olarak kullanılabilmesini ve blockchain üzerinde gerçekleştirilen işlemlerin settlement finality kapsamında daha güçlü hukuki korumalara sahip olmasını talep etti.
FCA ve Bank of England ise stablecoin’lerin, belirli koşullar ve düzenleyici değişikliklere bağlı olarak Digital Securities Sandbox (DSS) içerisinde settlement varlığı olarak kullanılabileceğini doğruladı. Kurumlar aynı zamanda tokenleştirilmiş varlık işlemlerinin merkez bankası parası üzerinden gerçekleştirilmesini sağlayacak senkronizasyon altyapısı üzerinde çalışıyor.
Tokenizasyon için yeni yol haritası mı geliyor?
FCA ve Bank of England, sektör geri bildirimleri doğrultusunda Tokenisation Roadmap hazırlayacak. Yol haritasının bu yıl içinde yayımlanması ve her çalışma alanı için hedef tarihler içermesi planlanıyor.
Öncelikli başlıklar arasında dijital menkul kıymetlerin ihracı ve settlement süreçlerinin düzenlenmesi, tokenleştirilmiş varlıkların ve teminatların düzenleyici statüsü, yenilikçi merkez bankası parasıyla settlement, piyasa işleyişi ve ihraç süreçleri, kripto varlıkların saklanması ve Hazine’nin DIGIT pilotunun desteklenmesi bulunuyor.
Kurumlar ayrıca pilot ve sandbox uygulamalarından kalıcı piyasa altyapılarına geçiş ihtiyacını kabul ediyor. Digital Securities Sandbox’ın ölçeklenebilir canlı faaliyetlere zaten izin verdiği belirtilirken, HSBC’nin belirli araçlar için DSS kapsamında noterlik, üst düzey hesap yönetimi ve settlement fonksiyonları sunma izni aldığı ifade ediliyor.
Tokenizasyonun hedefi yalnızca varlıkları blockchain’e taşımak değil
FCA ve Bank of England’ın değerlendirmesine göre tokenizasyonun uzun vadeli etkisi, mevcut finansal varlıkların blockchain üzerinde dijitalleştirilmesinin ötesine geçebilir. Kurumlar; programlanabilir finansal araçlar, tokenleştirilmiş fonlar ve teminat yapıları, işletmeler için daha esnek finansman modelleri ve yeni sınır ötesi piyasa faaliyetleri gibi kullanım alanlarının ortaya çıkabileceğini belirtiyor.
Bu çerçevede Birleşik Krallık’ın yaklaşımı, tokenizasyonu mevcut finansal piyasa altyapısının tamamen yerine geçecek bir teknoloji olarak konumlandırmıyor. FCA ve Bank of England, en azından geçiş döneminde tokenleştirilmiş ve geleneksel yapıların birlikte var olacağını ve sektör ile düzenleyicilerin bu döneme hazırlanması gerektiğini ifade ediyor.
NOT: İçeriğin detay seviyesinin artırılmasında yapay zeka kullanılmıştır.
