Teknoloji gelişiminin hızlandıkça rekabetin şeklini değiştiğini ve oyuncuların farklılaştığına tanık oluyoruz. Yakın bir geçmişte tamamen bankaların egemenliği altında olan ödeme dünyası artık teknoloji şirketlerinin kontrolüne geçiyor. Dijitalleşmenin çok hızlandığı, nakidin yerini temassız ödemelere ve yeni nesil ödeme sistemlerine bıraktığı zamanlar yaşıyoruz.
Akıllı telefon devriminin nereye ilerleyebileceğini kimse ilk günlerde tahmin edemezdi. Bugün ise akıllı telefonlar insan ile teknoloji ve internet üzerindeki köprü haline geldi. SMS ve telefon görüşmesi ile başlayan süreç mail alıp göndermek noktasına varabilmişti. Sonra iPhone geldi ve yıkıcı bir etki yarattı. Sadece telefon dünyasını değiştirmekle kalmadı, bütün iş kollarını etkiledi ve geri dönüşü mümkün olmayan bir yol açıldı teknoloji dünyasında.
Dünya dijitalleşirken ve sanallaştırma her iş kolunda etkilerini gösterirken Apple elinde bulunan iPhone gücünü kullanmak için Apple Pay ile ödeme dünyasına giriş yaptı. Apple geçmişte önce müzik dünyasının değişmesini ve dijitalleşmesini sağladı. Daha sonra akıllı telefon çevresinde genişleyen bir ekosistem kurdu. Böylelikle iPhone bir cihaz ile Apple hizmetlerinin hepsine ulaşım sağlanabilecek duruma getirdi. Şimdi bu gücü ödemeler dünyasında kullanmaya başlıyor.
Yıllar boyu Çin ucuz üretim merkezi olarak lanse edildi. Bu durum başlarda doğruydu ama Çin’in teknoloji üretebilmek özelliği orada dijital dönüşüm kültürünün yaratılmasına ve bilgi birikimine sebep oldu. Bu noktadan sonra kırılma yaşandı; Alipay ve Wechat. Bu iki şirket dijital çağda kurulmalarının artısını ve Çin’in dünyanın en kalabalık ülkesi olmasının avantajını kullanarak kimsenin beklemediği bir noktada yükseldiler; ödeme sistemleri.
Alipay özelinde; Oyun oynamak, mesajlaşmak, görüntülü konuşmak, bulut hizmeti almak, ödeme yapmak, satıcılardan özel teklifler alabilmek, para göndermek, otel ve restoran rezervasyonu yapabilmek mümkün. Bu özellikler Alipay’i bir süper uygulama haline getiriyor. Alipay ile Çin devletinin üzerinde çalıştığı kimlik çalışmaları başarılı olursa Alipay dijital kimlik uygulamasını da hizmetlerine ekleyebilecek. Böylelikle kamusal hizmetlerden de Alipay üzerinden yararlanılabilecek. Aynı uygulama ile hem elektrik faturası hem de hastane ödemesi gerçekleşebilecek. Alipay gibi bir süper uygulamaya dijital kimlik eklenebildiğinde uygulama üzerinden yapabileceklerinin önünde herhangi engel kalmadığı için verilebilecek hizmet sınırsız hale gelebilecektir. Ayrıca Alipay bir tasarruf uygulaması olarak kullanılabiliyor. Alipay bu özellikleriyle bankaların korkulu rüyası haline gelebilir.
Apple Pay kredi kartının dijitalleşmesini sağlayan bir ödeme sistemi. Yapılan işlemler kredi kartı üzerinden gerçekleşiyor, Apple sadece işlemlere aracılık yapıyor. İşlem sırasında kredi kartının fiziksel olarak olmasına gerek yok, sadece telefonunuz yeterli. Apple Alipay kadar yenilikçi durmuyor gibi görülebilir ama burada Apple farklı bir strateji izlediğini söyleyebiliriz. Apple ile Goldman Sachs arasında kredi kartı çalışmalarının başladığı uzun zamandır biliniyor, özellikle kendi mağazalarından ürün satın alma aşamasında kart tedarik etmek ve kredi vermek için farklı bir strateji üretiyor.
İki ödeme sisteminin kullanıcı rakamları şöyle; 127 milyon kullanıcıya ulaşmış durumda Apple Pay, Alipay ise 622 milyon kullanıcıya sahip. Kullanıcı sayısı dışında Apple tarafından açıklanan veri bulunmuyor. Alipay rakamları oldukça detaylı; Aylık 150 milyon aktif kullanıcı var Alipay’in. Satışların %23,1’i online olarak gerçekleşiyor. Bu Çin’i en dijital alışveriş merkezi haline getiriyor. Alipay’in sahibi olan ANT Financial’ın değeri 150 Milyar USD, Goldman Sachs ve American Express’ten daha büyük. Ayrıca Çinli turistler 70 farklı ülkede Alipay ile ödeme yapabiliyorlar.
İki ödeme sisteminin birbirinden farklı özellikleri mevcut. Apple Pay sadece iPhone ile çalışırken Alipay bütün akıllı telefonlarla, tabletlerle, akıllı cihazlarla ve bilgisayarlarla çalışıyor. Apple Pay tek tuş ile ödeme yapılmasını sağlarken, Alipay daha uzun bir yol haritası izliyor. Güvenlik olarak Apple pay yüksek güvenlik seviyesi sağlarken, Alipay için aynı durum geçerli mi sorunun cevabı pek net değil. Apple Pay ile ATM’lerden nakit çekim işlemi yapmak mümkün fakat finansal işlemler yapılamıyor, Alipay ise nakit çekiminde kullanılamıyor ama finansal işlemlerin tamamını yapmaya olanak sağlıyor.
Xiaowei R. Wang Çin’den “Shenzhen’den Mektup” adlı makalesinde Çin’den San Francisco’ya geri döndüğünde arkadaşlarına “Çin’e gitmedim, zamanda seyahat ettim” diyecek karar ileri gidebiliyor. Bu büyük övgüyü yaratan şüphesiz Çinli iki dev Alipay ve Wechat’in süper uygulamaları ve bunların kullanılış biçimleri. Bu iki ödeme sağlayıcının kurdukları teknolojik ödeme altyapısı sayesinde kırsal alanlar dahil her yere ulaşabilecek kadar ucuz, kullanımı kolay ve bütün akıllı cihazlar ile entegre bir ödeme sistemi yaratılmış oldu.
Apple ve Alipay rekabeti sadece kendi ülkeleri ile sınırlı kalmıyor. Özellikle Avrupa’da Alipay ile Apple pay arasında büyük bir pazara erken girme yarışı gözlemleniyor. Alipay 2018 yılında Avrupa’nın 20 ülkesinde hizmete gireceğini açıklamışken, Apple Pay Avrupa’nın tamamında hizmete girmek için Visa ile anlaşma imzalamış bulunuyor.
Apple Pay ve Alipay arasındaki yarış gelecek dönemde de hız kesmeden devam edecek. Alipay Çin’de kazandığı bilgi birikimi ve finansal gücü diğer ülkelerde kullanmak için çalışmalara başladı bile. Apple ise iPhone cihazının gücü ve Apple markasının güvenilirliği ile bütün ülkelere adım adım Apple Pay ödeme sistemini götürüyor. Dijitalleşme gücü kurumlardan alıp son kullanıcıya veren bir yapıya sahip olduğu için ödemeler dünyasındaki bu yarış son kullanıcılara farklı seçenekler sunacak ve kolaylık getirecek. Bu özelliklerin yanında, rekabet sonucunda kullanıcılara yansıyan maliyetlerin yavaş yavaş ortadan kalkmaya başlayacağı bir dünyaya doğru gitmekteyiz.
Ferhat Yalçın
Founder at Tomorrow
