Her yılın son günü yayınladığımız ve tüm yılın özetini içeren çalışmamız artık gelenekselleşti. Sıkılmadan keyifle okumanız için hazırladık, bakalım FinTech dünyası için 2018’de neler yaşandı?

FinTech İstanbul, 2016 yılının Şubat ayında Bankalararası Kart Merkezi’nin desteği ile kurulan ve kâr amacı gütmeyen bir organizasyon olarak bugünlere ulaştı. Üç seneye yaklaşan bu süreç boyunca hiç ara vermeden haber, makale, röportaj ve pek çok farklı içeriği okuyucularımız ile paylaşmaya devam ediyoruz. Hem küresel hem de yerel olarak FinTech ekosisteminin nabzını tutuyoruz.

Geriye dönüp baktığımızda 2018 yılını, 1.300’e yakın farklı içerik, 5 eğitim ve gerçekleştirdiğimiz farklı etkinlikler ile geçirmekten dolayı gururluyuz. En önemlisi ise tüm bunları sizlerin verdiği motivasyon ve destek ile başardık. Haydi başlayalım;

Önce FinTech İstanbul çatısı altında olup bitenler

Geçtiğimiz senelerde olduğu 2018’de de FinTech 101 ve Blockchain 101 eğitimlerimiz devam etti. Toplamda 250’nin üzerinde yeni katılımcı başarıyla programlarımızı tamamladı ve sertifikalarını aldı. Sertifika demişken, Kasım ayında BKM, Microsoft ve VeriPark iş birliği ile belgem.io projesi tanıtıldı. Artık tüm eğitimlerimizin sertifikalarını bir Blockchain ağı üstünde vermeye başladık.

Şubat ayında EY Türkiye, Bankalararası Kart Merkezi ve FinTech İstanbul iş birliğiyle hazırlanan Fintech Dönüşümü Raporu, Türkiye FinTech ekosisteminin gelişmesi için 23 öneri sunuyor. Bu çalışma büyük dikkat çekti ve hala yılın en önemli çalışmaları arasında yer almaya devam ediyor.

Yıl boyunca küresel ve yerel FinTech etkinliklerini takip ederek etkinliklerde ele alınan konuları sizlere ulaştırdık. Mart ayında Londra’da düzenlenen Innovate Finance Global Summit 2018‘e katılarak Finansal Yenilikçiliğin Ötesine Ulaşmak ve Selim Yazıcı’nın kaleminden UK FinTech Week izlenimleri başlıklı özel değerlendirmeleri kaleme aldık.

Haziran ayında Amsterdam’da gerçekleştirilen Money 20/20 Europe etkinliğine dair izlenimleri BKM Genel Müdür Yardımcısı Celal Cündoğlu, BKM İş Geliştirme Müdürü Okan Yıldız ve FinTech İstanbul kurucu ortağı Prof. Dr. Selim Yazıcı’nın farklı bakış açıları ile değerlendirdiği makaleleri ile okuyucularımıza ulaştırdık.

Yine Haziran yılında New York’da gerçekleşen ve CB Insights tarafından düzenlenen Future of FinTech 2018 etkinliğini sizler için takip ederek özetledik, etkinlikteki Unicorn’ların videolarına özel yer verdik.

Mart ayında, Londra Borsa Grubu ve TheCityUK tarafından hazırlanan “Finance for FinTech” başlıklı rapor yayınlandı. FinTech İstanbul da bu rapora katkı verenler arasında yer aldı.

Haziran ayında hem Blockchain 101 v.2 sürümünü hem de Paranın Serüveni isimli çalışmaları yayınladık.

Kasım ayında Litvanya’da düzenlenen FinTech Inn etkinliği ile küçük bir ülkenin FinTech çıkışına dair ipuçlarını okuyucularımız ile buluşturduk.

Türkiye’de gerçekleşen yılın en önemli konferanslarından birisi 17 Aralık günü Ankara’da gerçekleşti. Finansal Teknolojiler Arama Konferansı‘na katılarak takip ettik ve görüşlerimizi paylaştık.

Tüm sene boyunca 60’ı aşan özel makale, 30’dan fazla video içerik, 1.000’den fazla haber ve tüm özel içeriklerimizi, her hafta aksatmadan e-posta bültenleri ile özetleyerek size ulaştırdık. İletişim kanallarımızdan saf bilgiyi, zengin görüş ve analiz mineralleri ile takviye ederek akıttık 🙂 Yoksa siz e-posta bültenlerimize hala abone olmadınız mı?

FinTech dünyasında olup bitenler posta kutunuza gelsin

Merak etmeyin. Asla Spam yapmıyoruz.

Küresel ve Yerel Gelişmeler

Bu özeti hazırlarken geçen senenin özetine elbette göz atıyoruz. Geçen sene yılın en çok konuşulan konusu Bitcoin oldu demişiz. Bir kaç farklı cümlemizi tekrarlayalım; “Artık bir emtiaya dönüşen Bitcoin çılgınlığının Finans ve Bankacılık dünyasını tehdit ettiğini düşünmek gayet naif bir fikir. Bu çılgınlığı merakla izliyoruz, bakalım Bitcoin ve diğer kripto para birimleri ile ICO balonu 2018’de patlayacak mı?

Çok fazla söze gerek yok, haklı çıkmaktan gururlu ve mutluyuz 🙂

Bu sene anahtar kelime “Blockchain”

Pek çok diğer sektörde olduğu gibi bankacılık ve finans sektörünün de bu sene en çok gündeminde yer alan konu Blockchain oldu. 2018’in daha ilk günlerinde bu pazarın 10 Trilyon doların üstüne çıkacağına dair bir rapor bizleri heyecanlandırmıştı. Aynı günlerde farklı sektörlerde blockchain uzmanları arayışı başlamıştı. Ocak ayında başlayan blockchain temalı etkinlikler yıl boyunca burada listeleyemeyeceğimiz kadar çok sayıda gerçekleşti. Davos başta olmak üzere yıl boyunca blockchain konuşmadığımız bir gün olmadı (bir de bana sorun :)).

Elbette bankacılık ve finans sektörü için önemli olan kendi bakış açılarından blockchain teknolojisini anlamaktı. Bu çerçevede Bankalararası Kart Merkezi, kurum içinde gerçekleştirdiği BBN Blockchain projesine ait değerlendirme raporunu Mart ayında Keşif: Blockchain’in Sırları başlığı ile yayınladı.

Finans sektörü için Faktöring güvenliğinin blockchain ile sağlanmasına yönelik proje önemliydi. Benzer şekilde çek sahteciliği için de çare blockchain olarak görüldü. Banka hissedarlarının blockchain üzerinden oy kullanması sektör açısından bir ilk oldu.

KPMG’nin Mayıs ayında yayınladığı; Blockchain sürdürülebilir bir KYC yardımcı programının temeli olabilir mi? başlıklı rapor bankacılık sektörü açısından yine önemli bir çalışma olarak karşımıza çıktı.

Aynı ay Dijital CEO Soner Canko, Blockchain 101 kitabı yazarlarından Ahmet Usta ile özel bir video çekti.

Hoş Geldin Blockchain Türkiye Platformu

8 Haziran’da Türkiye Bilişim Vakfı‘nın bir inisiyatifi olarak, BKM ve Eczacıbaşı Holding‘in kurucu üye statüsü ile Blockchain Türkiye Platformu (BCTR) kuruldu. BCTR’nin bu yıl boyunca gerçekleştirdiği çalışmaların ve 2018 özetini kendi sitesinde ayrıca okuyabilirsiniz.

Yine Haziran ayı içinde Blockchain 101 v.2 genişletilmiş ve yenilenmiş versiyonu yayınlandı.

Tüm yıl boyunca ülkelerin blockchain teknolojisi üzerinde çalışmaları gözümüzden kaçmadı. Avustralya, Rusya, Brezilya, İngiltere, İsviçre, Kanada, Çin, Singapur, Hindistan, Japonya, İtalya, Almanya, Finlandiya,

Hal böyle olunca Blockchain kelimesi de sözlüklerde yerini aldı.

Kasım ayında BKM, Microsoft ve VeriPark iş birliği ile belgem.io projesi tanıtıldı.

Finans için Blockchain gerçekten özel bir başlık oldu. Zaman zaman; Blockchain finans ve bankacılık sektörü için yıkıcı bir etki yaratabilir mi?” diye sorduk. ama çözümler daha çok öne çıktı; Blockchain ile finans sektöründe çözülebilecek sorunların bir listesine göz atayım diyorsanız, sizleri buraya alalım. Bu kadar çok problem çözülünce haliyle 2030’da bankacılık sektörünün ciddi tasarruflar yapması bekleniyor.

Blockchain’e doyamadım diyenleri ilgili haberler bölümüne, bu da yetmez diyenleri Blockchain Türkiye Platformu‘na alalım.

Yatırımlar

2018 Türkiye için olmasa bile küresel ölçekte FinTech girişimlerine ve şirketlerine milyarlarca doların aktığı, satın almalar için yine çuvalla paraların ödendiği bir sene olarak tarihe geçti.

Aralık ayının başında startups.watch verilerine göre, 2018 yılı Türkiye için 2014’den bu yana en düşük FinTech yatırımı yapılan sene durumundaydı. Ancak iyzico yılın son günlerinde 4 milyon dolar tutarında yeni yatırım aldığını açıkladı ve rakamlar değişti.

Bu sene Türkiye’de, 12 milyon dolarlık melek ve risk sermayesi yatırımına ek olarak 1 milyon dolar tutarında ICO gerçekleşti (ICO’ların yasal statüsü şu anda belirsiz, startups.watch verileri içinde her aldığı için paylaşmayı uygun gördük). FinTech için bu rakam düşük olmakla birliktei toplam erken dönem girişim yatırımlarda (47 milyon dolar) yüzde 27,65 oranı ile pastasını büyütmeyi başardı.

Dünyada ise Kasım ayı sonu itibariyle toplam 23,7 milyar dolar melek ve risk sermayesi, 27,7 milyar dolar özel sermaye ve 2,7 milyar dolarlık ICO, toplamda 55 milyar dolara yaklaşan FinTech yatırım rakamı ile tarihin en büyük rekoru kırıldı.

Yatırım özelinde ise yılın en önemli açılışı Soros Fon‘undan 100 milyon dolar alan overstock.com oldu. Bir önceki sene Çin’in atakları ve Brexit ile boğuşan İngiltere bu seneye güzel rakamlarla başladı. Uzak Doğu elbette geri kalmadı, aldığı FinTech yatırımları ile Hong Kong dikkat çekti.

Nisan ayında Fibabanka’dan ‘yatırım ve finansal teknoloji’ girişimi: Finberg‘in kurulduğuna dair haber geldi. Aynı ayın sonunda Çinli FinTech devi Tencent 60 milyon doların üstündeki yatırımı ile gözleri yine doğuya çevirdi.

Mayıs ayında, hiçbir işlem ücretine gerek kalmadan, tek bir uygulama üzerinden hisse alım satımı yapmaya imkan tanıyan Robinhood 363 milyon dolar sermaye toplayınca hepimizin dudakları uçukladı.

İngiltere Finansal İdare Kurumu (FCA), bankaların yenilikçi teknolojilerden çekinmemesini ve bunları denemek için yatırımlar yaparak cesur olmalarını tavsiye etti.

Haziran ayında Alipay’in sahibi Ant Financial 14 milyar dolar yatırım alınca ne diyeceğimizi şaşırdık. Derken yeni nesil teknolojiye kucak açan HSBC, göstergelerin olumlu devam etmesi durumunda 15 ile 17 milyar dolar arası yatırım yapacağına dair bir açıklamada bulundu.

Biz yatırım haberlerine yetişemezken Ant Financial, finans dünyasının sosyal ağına 120 milyon dolarlık yatırım yaptığını duyurdu.

Prof. Dr. Selim Yazıcı BusinessHT Live Finansal Teknoloji özel programına katılarak Türkiye ve dünyadaki FinTech ekosistemi ve bu alana yönelik yapılan yatırımlar üzerine bilgiler verdi.

Eylül ayında Jeff Bezos ve Bill Gates maaşlı çalışanların ücretlerini daha erken almalarını sağlayan İngiltere merkezli FinTech girişimi Wagestream’e yatırım yaptı.

Ekim ayında Çinli teknoloji devi Tencent, Brezilya’da faaliyet gösteren Nubank için 180 milyon dolarlık yatırım yaparak, dijital bankanın değerini 4 milyar dolara taşıdı.

Bu yatırıma yakın bir zamanda CB Insights dijital bankaların küresel yatırımcıların ilgisini çektiğine dair bir rapor yayınladı. Almanya’daki açık bankacılık platformu Deposit Solutions da 100 milyon dolar fon toplamıştı.

Kasım ayında Singapur Parasal Otoritesi (MAS), bölgede girişim sermayesi ve özel sermaye ekosistemini geliştirmek için tasarladığı 5 milyar dolarlık özel piyasa programını duyurdu.

Milyar milyar dolar yatırımlara doyamadım diyenler şuradan kana kana yatırım haberi okumaya devam edebilirler.

Ülkeler ve Tercihler

Yatırım bölümünü Singapur’dan bir haber ile kapattık. Bu haber ülkenin bu yıl içinde yer aldığı pek çok haberden birisiydi. Singapur küresel bir FinTech devine stratejik kararlar ile ulaştı. 2018 bu tarz kararları sıkça duyduğumuz bir yıl oldu ve 2019’da daha sık duymaya devam edeceğiz.

Singapur ile devam edelim; ülkede bu sene içinde FinTech patentlerinin süresini hızlandıran bir karar alınmıştı. Singapur FinTech konusunda hiç boş vakit geçirmiyor. Düzenlemeler, teşvikler ardı ardına geliyor. Elbette bunun meyvesini de topluyor.

Rusya bir süredir kendi kripto parasını yaratarak küresel ambargolardan kurtulmayı hedefliyor. Sınır komşusu Ukrayna da bu konuda adımlar atmaya kararlı.

ABD’de ise finansal servisler hala ortaçağ dönemini yaşıyor. ABD’de mobil bankacılık emekleyerek ilerliyor dersek bile kıyak geçmiş oluruz. Ancak durumun farkındalar ve kendilerini toparlamak için ABD Hazine Bakanlığı tarafından yayımlanan 222 sayfalık bir raporla rota çizmeye çalışıyorlar.

Hindistan ise mobil büyüme konusunda en hızlı olmayı başarıyor.

Türkiye’nin gelişimi ise Chris Skinner’dan övgüler almaya devam ediyor. Ancak lafla peyni gemisi yürümez. Fintech Dönüşümü raporunu okumak için doğru bir zaman.

Avrupa Birliği’nde yürürlüğe giren PSD2 yeterli olmamış ki AB FinTech alanında sınırları kaldıracak yeni planlar yaptı. Amaçları ise milyar dolarlık şirketlerin doğmasını sağlamak.

Çin ise FinTech’in reel ekonomiyi büyütmesi gerektiğini savunan taraftaydı. Bununla birlikte Edgar, Dunn & Company Türkiye Ülke Müdürü Kayhan Akyıldız Çin’deki finans ekosistemini ve buna bağlı teknolojk gelişmeleri değerlendirdiği bir yazı kaleme alarak bize büyük resmi gösterdi. Zaten Çinli şirketlerin 2018’de aldıkları ve yaptıkları FinTech yatırımları da bu analizi destekler nitelikte olmuştu.

Uzakdoğu’da Japonya’yı konuşmazsak olmaz. Özellikle kripto varlıklar konusunda son yıllarda cesur adamlar atan Japonya düzenlemeleri güçlendirme kararı aldı.

Brexit sonrası İngiltere finansal teknolojilerde hız kesmeden ilerlemeye kararlı görünüyor. Özellikle İslami FinTech alanında adımlar attıklarına şahit olduk. Çin ile görüşüp özel bir FinTech merkezi kurma kararı aldılar. ABD ile safları sıklaştırdılar. Çin ile yakınlaşmaya da ara vermediler. Küresel bir sandbox ortamı yaratmaya kararı aldılar. Beyin göçünü kendi faydaları için körüklediler. Bu amaçla girişimcilere özel vize çalışmaları yapıyorlar.

Sandbox, FinTech’ler için öylesine önemli bir konu ki 2018’de Sri Lanka bile bu alanda adım attı. Özellikle sandbox uygulamalarının Asya’da FinTech ekosistemini hızlandırdığını açıkça gördük.

Ortadoğu’da farklı gelişmelere şahit olduk, İran bile mobil ödemeler konusunda açıklamalarda bulundu. Elbette bölgenin kendine has dinamikleri için FinTech özel bir role de sahip olabilir. Dubai yıl boyunca adını en çok duyuran ülkelerden birisi oldu. Özellikle uluslararası iş birliklerine önem verdiler.

Örnekler ve haber linkleri çoğaltılabilir ama önemli olan şu ki FinTech konusunun önemini anlayan hiç kimse boşa zaman harcamıyor. bu konu ihmal edilemeyecek kadar önemli ve bu yarışta geri kalmak gibi bir seçenek olmamalı. İşte bu yüzden stratejik kararlar çok önemli.

Stratejiler

Ülkelerin genellikle düzenlemeler yaptığına şahit olduk. Ancak düzenlemeler her zaman gelişime değil kimi zaman Düzenlemeler FinTech’lerin gücünü azaltabilir mi? sorusunu sormamıza da neden oldu (tamam biz sormadık, Chris Skinner sordu :)).

Yeni kuşağın finans sektörüne bakış açısını bu sene de konuştuk. Bu konuda değişen bir şey yok; gençler teknolojiyi seviyor, TechFin’ler geliyor, stratejileri buna göre belirlemek şart ve kaçınılmaz.

Gelişmeleri sadece teknolojik açıdan değil, müşteri gözünden de anlamak lazım. BKM ve Oliver Wyman tarafından hazırlanan, Müşteri gözüyle dijitalleşme ve dijitalleşme yolunda atılması gereken öncelikli adımları anlatan rapor tam olarak bu amaca hizmet ediyor. Bu raporu tamamlayıcı nitelikte bir başka rapor ise mayıs ayında J.D. Power tarafından yayınlandı ve banka müşterilerinin dijital hizmetlerden ne kadar memnun olduğunu irdeliyordu.

Dijitalleşme artık mobil teknolojiler olmadan ele alınabilecek bir konu değil. Bankaların da bu alanda adımlar atması önemli.

İşin doğrusu çok uzaklara bakmaya gerek yok, günümüzde başarılı FinTech girişimlerine ve neler yaptıklarına bakmak pek çok anlamda finansal teknolojilerde yenilikçi olmak için yeterli olabilir. 2018’in en başarılı FinTech girişimleri raporu size yol gösterebilir. CB Insights’ın yayınladığı Finansal servisleri yeniden tanımlayan 250 FinTech girişimi raporu bir diğer başvuru kaynağı olmalı.

Elbette girişimler de pek çok konuya dikkat etmeli. İşte bu keşif macerasında farklı bankaların girişimlere destek olmak ve birlikte başarılı sonuçlar elde etmek için farklı yollar geliştirdiğini gördük. Elbette teknoloji devleri de bu yarışta geri kalmadı. Kurulan fonlar, kuluçka merkezleri, hazırlanan programlar ve daha fazlası… Haberlerimizi takip eden girişimler fırsatları kaçırmadılar.

Tüm bu olumlu gelişmelere rağmen ekim ayında Gartner’dan gelen bir rapor düşündürücü. Özetle şöyle diyor; “Önümüzdeki 12 yıl içerisinde günümüzün finans kurumlarının yüzde 80’i, müşterilerin değişen doğası ve teknolojik gelişmelerin etkisiyle işlevsiz hale gelecek.” Bu dönüşüme karşı kimse oturup bekleyecek değil, yeni stratejiler bankalara yeni unvanları getirdi, hepsi de bir birinden ilginç (ve gerekli).

Gelecek (geldi bile)

İki konu bu sene daha sıkça konuşulmaya başlandı; Yapay Zeka ve Açık Bankacılık. 2019 bu iki konu üzerine çok daha fazla çalışma yaptığımız yıllar olacak ama 2018 yılını boş geçirmedik.

Yapay zeka finans ekosistemini nasıl değiştiriyor? diye soran bir rapor yayınladık ve bunun FinTech’e etkilerine baktık. Elbette bankalar yapay zekadan nasıl faydalanıyor? diye sormayı ihmal etmedik.

Açık Bankacılık aslında bir süredir tartışılan bir konuydu. Bir tartışmak yerine sorular ve cevaplar ile konuyu aydınlatmaya çalışan cephede yer aldık. Tüketiciler ise birliklerinin birleşerek yayınladığı manifestolar ile bu noktada taleplerini dile getirdiler. Avrupa Birliği, İngiltere, Avustralya, Hong Kong, Kanada bu alanda adım atan taraflar oldu. Son olarak bu konu üzerine bir makale yayınladık.

Artık Toparlayalım

Açık ve net itiraf edeyim bu özetleri yazmak gerçekten beyin yakan bir süreç. Eksikleri kaldığının farkında olmak ise en üzücü yanı. Ancak kocaman bir yılı, 365 günü, geride bırakıyoruz. Geriye dönüp baktığımızda biriken bunca içeriğin gururunu hissediyoruz.

FinTech İstanbul 3 bini aşan içeriği ile sadece gelişmeleri aktaran bir site değil aynı zamanda kapsamlı bir FinTech kütüphanesi. İster iş modelini arayan bir girişim olun, ister tez yazan bir öğrenci, ister bir bankada analist, ister bir finans şirketinde lider FinTech İstanbul kendi alanında aradığını herhangi bir içerik için size en fazla bilgiyi sunabilecek eşsiz bir başvuru kaynağı haline gelmiş durumda.

Her hafta başında geride kalan haftanın bir özetini hazırlıyoruz ama hiç tüm yıl boyunca FinTech İstanbul’u takip edenler ile sadece özeti okuyanlar bir olabilir mi? İşte tam da bu sebeple 2019’da bizi günlük olarak takip etmenizi istiyoruz. En az bir dostunuzu daha e-bültenimize abone yapmanızı istiyoruz. Gelecek sene için çok güzel planlarımız var ve güzel işlere imzalar atmak istiyoruz.

FinTech İstanbul’u kuran İhsan Elgin ve Selim Yazıcı, bugüne kadar bu platforma liderliği ile  yön veren ve ayakta kalmasını sağlayan Soner Canko ve Bankalararası Kart Merkezi‘nin vizyonuna bir kez daha teşekkür ediyoruz.

Bakalım 2019 bizler için neler getirecek?

31.12.2018 – Ahmet Usta

Ahmet Usta lisans eğitimin İstanbul Teknik Üniversitesi Uzay Mühendisliği programında ve yüksek lisans eğitimini Yıldız Teknik Üniversitesi MBA programında tamamlamıştır. Profesyonel iş hayatına çeşitli dergilerde yazarak başlayan Usta, kariyeri boyunca farklı kurumlarda Bilgi Teknolojileri yöneticisi olarak görev almış aynı zamanda farklı yayınlarda düzenli olarak yazarlığa devam etmiştir. Infomag, Bloomberg Business Türkiye gibi saygın dergilerde teknoloji editörlüğü yapan Usta, farklı ölçeklerde dijital ve basılı medya kanallarının kurulması ve yönetilmesi projelerini yönetmiştir. Usta, The Startup Owner’s Manual ve Identity is the New Money isimli kitapları Türkçe’ye çevirmiş, İngilizce Coopetition kavramını Türkçeye Rekaberlik karşılığı ile kazandırmıştır. Blockchain 101 kitabının eş yazarı olan Usta, FinTech İstanbul ve Blockchain Türkiye Platformlarının Genel Yayın Yönetmeni ve aynı zamanda profesyonel bir konuşmacı ve eğitmendir.